Informatievaardigheden en de mediathecaris

Soms wordt geduld beloond. In 2005 werd aan mij gevraagd een bijdrage te leveren aan een module ‘informatievaardigheden’ voor het Ruud de Moor Centrum van de Open Universiteit.

Door allerlei ontwikkelingen werd er niets gedaan met mijn bijdrage en verdween de module in een la.
In 2009 pakte Jaap Walhout de draad weer op. De eerste (draft) versie van de module werd herschreven, aangevuld en bewerkt voor een RdMC rapport en de nieuwe teksten waren begin 2011 klaar om voorgelegd te worden aan de eindredactie. De kritische noten van de eindredacteur werden verwerkt, de teksten aangevuld en verbeterd … en dan is het wachten op de uiteindelijke publicatie.
Eind december vorig jaar was de online versie beschikbaar en vandaag viel bij mij (eindelijk) de ‘hard copy’ op de mat.

Trots? Ja, een beetje wel. Trots op het eindresultaat, op de aandacht voor de mediathecaris / mediatheek die deze publicatie hopelijk weer oplevert en op de prettige samenwerking met Jaap.

 

4In Balans 2011: kansen voor mediathecarissen

Ik had er ook al over getwitterd, maar ik wijd er graag ook nog een post aan.
Onlangs verscheen de Vier in Balans monitor 2011 van Kennisnet en ik was aangenaam verrast door de aandacht voor Informatievaardigheden in deze editie. IV wordt net zo belangrijk gevonden als ‘rekenen, lezen en schrijven’. Prachtig! Maar dan moet er nog wel wat gebeuren, want van implementatie van IV in het onderwijs is op grote schaal nog geen sprake; leraren zijn onvoldoende geschoold en in staat om dit te doen en er is niemand op school die IV vorm kan geven en leraren kan ondersteunen bij die implementatie en/of de uitvoering ervan.
Kennisnet zegt er zelf dit over:
“Computer in de klas heeft leraar nodig. Het gebruik van ict in het primair, voortgezet, en middelbaar beroepsonderwijs is de afgelopen jaren vanzelfsprekend geworden, maar de aanschaf van computers of digiborden leidt niet zonder meer tot kwaliteitsverbetering. Het rendement van ict hangt nauw samen met de aanwezigheid van een leraar die samenhang weet aan te brengen tussen de leerinhoud, de ict-toepassing en de leerling. Dit zijn enkele uitkomsten van de Vier in Balans Monitor 2011”. (Bron: Kennisnet Nieuwsbrief, oktober 2011)

Je zou bijna zeggen, hé, hé, bij Kennisnet beginnen ze eindelijk het licht te zien v.w.b. IV in het onderwijs, maar we zijn er nog niet. Want opvallend is natuurlijk wel dat blijkbaar nog niemand bij Kennisnet heeft gehoord van ‘mediathecarissen’, een beroepsgroep toch speciaal toegerust om die rol van ‘leraar die samenhang weet aan te brengen tussen de leerinhoud, de ict-toepassing en de leerling’ te vervullen. Dat wil zeggen, uiteraard die mediathecarissen (en die zijn er gelukkig wel) die beschikken over de juiste competenties. Een rol overigens die in vele andere landen al jaren met verve en zeer succesvol wordt vervuld door onderwijsbibliothecarissen. Een mooie taak en uitgelezen kans voor de beroepsgroep LWSVO / BMO om Kennisnet en alle andere betrokkenen te informeren en te overtuigen. Dus dames (het bestuur bestaat op dit moment uit dames) van de LWSVO, zet ‘m op !

Word informatievaardig!

De aandacht voor informatievaardigheden neemt toe. In korte tijd zijn twee boeken verschenen. Eerder schreef ik al over Goochelen met informatievaardigheden van Peter den Hollander en dit keer wil ik het hebben over Word Informatievaardig!: digitale informatie selecteren, beoordelen en verwerken van Saskia Gruwel-Brand en Iwan Wopereis.

Beide schrijvers zijn verbonden aan CELSTEC, het Centre for Learning Sciences and Technologies van de OU en het boek is gebaseerd op onderzoek gedaan bij datzelfde CELSTEC.

De titel van het boek maakt meteen duidelijk dat specifiek wordt ingegaan op digitale informatie, oftewel informatie van het web, gezocht en gevonden via zoekmachines, databases en andere webbronnen. Niet verwonderlijk, omdat het boek is geschreven voor studenten (HBO en WO) die behoren tot de ‘Google-generatie’.

Het boek is beknopt maar kent een duidelijke structuur die consequent in elk hoofdstuk wordt toegepast: erg handig om snel vertrouwd te raken en onderwerpen te kunnen vinden. Het boek begint met een Leeswijzer waarin problemen en mogelijke activiteiten verwijzen naar de respectievelijke hoofdstukken. Tezamen met een samenvatting aan het eind van elk hoofdstuk en het register aan het eind van het boek, maakt dit het zoeken en vinden van de beschreven onderwerpen bijzonder gemakkelijk.

Elk hoofdstuk begint met een soort sitemap: alle onderdelen van het hoofdstuk en twee kolommetjes met een verwijzing naar de pagina. Alle hoofdstukken zijn geïllustreerd met praktijkvoorbeelden (in apart kader), afbeeldingen en figuren die de tekst aanvullen en ondersteunen.

De basis voor het boek vormt het zgn. 5-stappenmodel:
1. Verduidelijk de opdracht
2. Zoek informatie
3. Selecteer en verwerk informatie
4. Presenteer informatie
5. Reguleer en evalueer
De onderverdeling van elke stap in 2, 3 of 4 deelstappen is logisch en helder en versterkt de duidelijke structuur.

Zoals gezegd: het boek is geschreven voor studenten, maar kan zeker ook gebruikt worden in het VO. Door leraren, leerlingen en mediathecarissen. Het kan een leidraad zijn bij het voorbereiden van instructie en het samen met leraren ontwerpen van vakspecifieke informatievaardigheidstraining. Ook zullen leerlingen in de bovenbouw van Havo/VWO (delen) van dit boek zelfstandig of met hulp kunnen gebruiken. Voor mij vormen vooral de hoofdstukken over de stappen 4 en 5 een waardevolle aanvulling: deze onderwerpen onttrekken zich vaak aan het zicht van mediathecarissen maar zijn wezenlijke onderdelen van het totale informatievaardighedenonderwijs.  

Tot slot: de uitgever verstrekt aanvullende informatie voor studenten en docenten behorende bij het boek na (gratis) registratie. Het boek is een waardevolle aanvulling op andere literatuur over dit onderwerp, met name door de opzet. Ook dit boek kopen dus, voor de vakcollectie in de mediatheek, als studieboek voor leerlingen en/of vakliteratuur voor de leraren … en zelf lezen natuurlijk!

Goochelen met informatievaardigheden

Informatievaardigheden of Mediawijsheid: dit was een van de zaken die aan de orde kwamen tijdens het openingscongres van de Maand van het Vinden, gisteren 7 april 2010 op het Barlaeus Gymnasium in Amsterdam.
Prettige muziek van BassicVibes omlijstte een viertal sprekers en de lancering van het nieuwe boek van initiatiefnemer van deze Nederlandse variant van de Amerikaanse Information Literacy Month (afgelopen oktober), Peter den Hollander.

De presentaties waren een goede mix van academische en praktische gezichtspunten. Roeland Smeets, mediathecaris van het Barlaeus deed de aftrap met een interessant verhaal over de manipulatie van informatie.  Aan de hand van het boek van Nick Davies ‘Gebakken lucht’ toonde hij voorbeelden van manipulatie en propaganda en sloot af met een welgemeend pleidooi voor structurele aandacht voor Informatievaardigheden in het voortgezet onderwijs.

Voor mij bijzonder interessant was de presentatie van geschiedenis docente Sabine Onvlee. Zij vertelde hoe ze met vallen en opstaan informatievaardigheden in haar lessen implementeert en daarvoor de hulp van mediathecaris Roeland Smeets inroept. In haar presentatie ging ze in op de rol van de traditionele docent die zweert bij boeken en de post-modernisten die alleen maar met digitale informatie willen werken. Sabine kiest voor de middenweg: gebruik de informatie die past binnen je leerdoel en soms zijn dat boeken, soms zijn dat digitale bronnen en vaak zijn het beide. Duidelijk is voor haar in ieder geval wel dat leerlingen niet van nature informatievaardig zijn: docenten hebben een taak om hun leerlingen binnen het onderwijsleerproces daarbij te begeleiden en hen deze specifieke competenties bij te brengen.

Sabine’s verhaal sloot mooi aan bij Albert Boekhorst’s pleidooi voor het toepassen van de ruime interpretatie van informatievaardigheden en de presentatie van Amber Walraven die resultaten van haar onderzoeken afwisselde met aanbevelingen voor docenten: ga uit van wat je wil bereiken en kies daar de lesmethode en de te gebruiken informatie bij. (De presentaties zullen op de site van de Maand van het Vinden worden gepubliceerd).

Zoals gezegd, Informatievaardigheden of Mediawijsheid, dat onderwerp kwam een paar keer terug. De traditionele pleitbezorgers van informatievaardigheden weten het al jaren: informatievaardigheden horen thuis in het primaire leerproces. Dat was al zo in het predigitale tijdperk en dat is nog steeds zo. Maar door de technologische ontwikkelingen en de groei van de hoeveelheid informatie en de diversiteit aan verschijningsvormen , hebben de postmoderne mediawijsheid adepten zich een deel van dit domein toegeëigend. De focus ligt bij hen op het gebruik van die media  en niet op de leerdoelen.

En daarmee komen we bij het sluitstuk van de middag namelijk het aanbieden van het eerste exemplaar van het boek van Peter den Hollander: Goochelen met informatievaardigheden: een didactische aanpak.
Uitgeverij Coutinho – ISBN 978 90 469 0200 4

Het boek bevat bijdragen van o.a. Albert Boekhorst, Remco Pijpers en Els Kuipers. Bij mijn weten is dit het eerste echt didactische boek over informatievaardigheden. Het is speciaal bedoeld voor (aankomende) leraren, maar is ook waardevol voor mediathecarissen, juist vanwege de didactische onderbouwing. Het is een belangrijk boek omdat het niet gaat over de vraag of informatievaardigheden thuis horen in het onderwijs, maar over de vraag   hoe je die competentie aanleert. Het boek geeft daartoe vele handreikingen, ook via twee websites die aanvullende informatie bevatten, waaronder oefeningen.
Voor mij een aangename verassing was het hoofdstuk ‘Hoe kinderen leren’ en ook de vertaling en bewerking van Carol Kuhlthau’s onderzoek, gepubliceerd in haar baanbrekende werk Seeking Meaning, in een tweetal hoofdstukken. Dit is geweldig, want nu kunnen nog meer mensen kennis nemen van haar belangrijke onderzoek.

Valt er dan niks aan te merken op dit boek? Jazeker wel. Het taalgebruik en niveau van de hoofdstukken wisselen nogal. Jammer want een goede redactie had dit kunnen voorkomen. Verder had voor mij de rol van de functie mediatheek en de functionaris mediathecaris  wat meer voor het voetlicht mogen komen.

Al met al onvoldoende redenen om dit boek niet warm aan te bevelen. Evenals de andere activiteiten binnen de Maand van het Vinden. Check de website en doe mee.

En wat betreft het boek: Kopen dus en Gebruiken!

Digital Natives

‘Digital natives’ houden de gemoederen bezig. Was er een paar weken geleden een uitgebreide discussie in de Onderwijs 2.0 group van LinkedIn, sinds een paar dagen wordt er heftig gediscussieerd op de list-serve van IASL.
Daarbij gaat het niet zozeer over wat een DN eigenlijk is, maar meer over wat wij (leraren en onderwijsbibliothecarissen) met ze aanmoeten. Dat we er iets mee moeten is wel duidelijk, maar wat dan?

DN-ners verwachten van ouders, school, hun sociale omgeving acties die aansluiten bij hun belevingswereld, althans dat wil de commercie ons graag doen geloven. Kijk maar eens naar Abbey, the digital native. Eerlijk gezegd moest ik wel een beetje lachen om dat rare filmpje: het was duidelijk een ‘gemonteerd’ kunstwerkje want een kleuter met dit taalgebruik? Bovendien waren de ‘cuts’ duidelijk te zien, maar het filmpje maakt bij veel collega’s wereldwijd veel emoties los en terecht. Want er zijn helaas nog teveel mensen die denken dat je met tooltjes alleen de leeromgeving verrijkt en leerlingen beter leert leren. Geef ze nou maar al die leuke speeltjes en dan komt het vanzelf wel goed. Ook volgens Abbey ligt het probleem bij de volwassenen die maar niet willen opschieten met het omturnen van de leeromgeving. 

Maar is dat ook zo? Uit talloze rapporten blijkt dat nogal tegen te vallen: we hebben ‘traditionele’ vaardigheden (lezen) nodig om informatie van een scherm te kunnen interpreteren en gebruiken en computers effectief te kunnen gebruiken. Zelfs mensen die wel goed kunnen lezen en interpreteren hebben problemen met het vinden van de juiste informatie. Het gevolg is dat de meeste webgebruikers slechts oppervlakkig gebruik maken van alle mogelijkheden; ze hebben problemen met het vinden van informatie, met het begrijpen van informatie en met het transformeren van informatie naar kennis. Onderwijs in informatievaardigheden is daarom broodnodig maar daaraan ontbreekt het op de meeste scholen.
Het is trouwens op zijn minst curieus te noemen dat Nederland het enige land ter wereld is dat zoveel termen kent voor de internationaal bekende en geaccepteerde term ‘Information Literacy’.
Inmiddels is er ook nog een wijdverbreid misverstand ontstaan over de verhouding informatievaardigheden – mediawijsheid. Wat is nou wat en wie onderwijst waarin? Internationaal breed geaccepteerd is de opvatting dat Information Literacy de paraplu is waaronder alle andere informatie competenties vallen, dus ook mediawijsheid en vele andere literacies en dat onderwijsbibliothecarissen de aangewezen professionals zijn om leraren te ondersteunen bij het onderwijzen van deze competenties.

Wat mij betreft is de vraag niet: gebruiken we scrapblog of voicethread, maar hoe transformeer je informatie tot kennis. Deze vraag los je overigens niet op met een vak mediawijsheid in de school. Daarvoor moeten informatievaardigheden worden geimplementeerd in alle vakken en alle lesuren: echt ‘mediawijs‘ kun je pas worden als je leert binnen de context van het vak met nieuwe technologie om te gaan. Dat is trouwens al jaren geleden vastgesteld, maar blijkbaar nog niet tot iedereen doorgedrongen. Jammer, want het wordt hoog tijd dat we Abbey de ruimte geven en haar helpen om met behulp van al die leuke speeltjes, aan kennisconstructie te doen.

Open brief aan UK PM Gordon Brown

De tijd vliegt en ik ben al 2 maanden van plan een ‘update’ van gebeurtenissen te posten, maar met maar 2 handjes en 1 hoofd, lukte dat maar niet, want er gebeurde zoveel dat om mijn aandacht vocht.

Afgelopen zomer werd in Engeland door middel van een Online Petition, het initiatief genomen om (opnieuw) aandacht te vragen voor het wettelijk vastleggen van de verplichting aan scholen om een schoolbibliotheek met professioneel personeel, op te zetten en te onderhouden.
In Europa is er nog steeds veel te weinig aandacht voor bibliotheken in het onderwijs. Bibliotheken in universiteiten en hogescholen vinden we normaal, maar blijkbaar zijn bibliotheken in het MBO, het voortgezet- en basisonderwijs overbodig.

Een paar maanden geleden schreef ik nog over de geweldige aanpak van de Portugezen op dit terrein; in Kroatie zijn er in ieder geval richtlijnen t.a.v. het personeel in onderwijsbibliotheken; in Denemarken is er al een wet sinds 1964 en in Zweden wordt momenteel ook ingezet op wettelijke normering en richtlijnen.
Nu werd deze kwestie dus in Engeland aan de orde gesteld (in Wales en Schotland heeft men eigen bevoegdheden op dit gebied), maar ondanks dat er veel handtekeningen en argumenten voor deze wettelijke verplichting werden verzameld, is het verzoek niet gehonoreerd. Op zich heeft elke overheid natuurlijk het recht om prioriteiten te stellen en keuzes te maken maar de argumenten waarmee men het verzoek pareerde gaven blijk van het volstrekt ontbreken van enige kennis van zaken van het moderne onderwijsbibliotheekwerk. Een bibliotheek in het basis-, voortgezet en beroepsonderwijs is niet slechts een facilitaire voorziening: een plek waar leerlingen een boek kunnen lenen of een computer kunnen gebruiken. Professionals die in dit soort bibliotheken werken, weten natuurlijk wel beter.

Engelse politici hebben dus geen idee, maar zij zijn geen uitzondering. Tijd voor actie vond ik en heb daarom maar (weer) eens de knuppel in het hoenderhok gegooid, waarop heel goed werd gereageerd want mijn pleidooi voor actie werd opgepikt door hot shots uit het beroepsveld, bibliotheekorganisaties uit Engeland, Europa en daarbuiten en het is mogelijk gebleken met een gezamenlijke brief te komen. Een prachtig resultaat, want dit is tevens het startschot voor een wereldwijde actie om het onderwijsbibliotheekwerk op de kaart te zetten. De brief aan Gordon Brown zal worden bewerkt tot een ‘template’ dat door iedereen uit het beroepsveld kan worden gebruikt om naar zijn eigen regering te sturen.

Meer informatie, zoals de namen en links naar de ondertekenaars en de brief  zoals deze naar de PM is gestuurd op 12 februari 2010 is te vinden op de website van Stichting ENSIL, een van de ondertekenaars.

Mijn wens is dat politici, bewindslieden, schoolleiders, beslissers en iedereen die ook maar iets zou kunnen veranderen aan de schandalig slechte positie van bibliotheken in het onderwijs wereldwijd, naar aanleiding van de argumenten in de brief eens gaan nadenken….. gewoon eens rustig nadenken. Dat kan dan toch niet anders dan leiden tot aanpassing van beleid, Toch???

Intellectual Apathy

Contrary to yesterday it was sunny and warm today. Yesterday there was heavy rain and walking from the office to the library, which is only 500 metres, made me soaking wet. The temperature is so nice that it doesn’t take long to dry up again, so no worries about that.

Two lectures were on my schedule for today, each 1,5 hours. The first group was quite responsive, but the second class started at 12.30 pm and they were very quiet and some even fell asleep. Their stomacs were empty, and without food the brain cannot work. Interesting, especially when one of the topics was ‘critical thinking’. I comfort myself with the fact, that it must have been the timing – not my lecture ;-).

Later on Rev. Simba and I went for lunch on the campus and I had typical Tanzanian food, which was really nice. There is so much to talk about, that we could have chatted all afternoon, but one has to do other things, like preparing the following day.

Danny took me in the car together with Bukaza Chachage to town and I was invited to visit the new bookshop Bukaza started recently. A challenging and interesting undertaking and it was good to see there is a children’s section with picture books and of course a section with business and economics textbooks, of which I recognized several being in the MSM-collection.
I was more interested in African publications and managed to buy two books: Poems from Tanzania co-ordinated by Richard S. Mabala ISBN 978 9976 1 0205 5 and Nature Notes from Tanzania by Anne Outwater ISBN 9976 973 74 8.
Very nice reading stuff!

Back at the house we found out that the power was down: no electricity at all. Luckily enough I asked Danny to come inside to check the hot water system as I had a problem with that. Danny and the caretaker managed to fix the problem. I had no idea what I should have done without electricity: no computer working, no lights and no coffee – that’s probably the worst.

Tomorrow, another interesting day when I’m going to work with Andrew and Isa on planning the implementation of an automated catalogue, based on KOHA. First, I will help the staff to shelve the books: a task that takes them at least two hours every day and they are working on it with the whole team. It’s one of the less agreeable jobs in the library so they can use some help.

I’m closing this blog with copying one of the poems I found in the book I bought today. The poem is called ‘Intellectual apathy’ by E.L. Baregu. I finished the second session of today with a story about my grandmother, but the relation to this poem is purely coincidental.

Intellectual Apathy

One day I’m gonna tire
of reasoning out with Darwin
on the origins of man,
for what then did god do
those seven days?
I’m simply gonna tire
of the sermons of the philosophers
on man and society,
on religion and politics,
on science and arts.

I say
I’m gonna stop prying
the colonial scars
that have healed outside but
bleed inside.

I simply will grow numb
to the thorns of imperialism
that prick my being and threaten
to disease it.

I’ll be apathic to this giant strangler.
I swear
I’ll close my eyes to the maleficence
of exploitation
I’ll just lie back and let it
sap me dry;
I’m gonna let its worms ravish
my flesh to the bones
That day
I shall reject completely the doctrine of Karl Marx.
I shall plead ignorance to any kind of ‘ism’
I shall appraise no more the efforts of Lenin,
I will block my mind to the thoughts of Mao.
That day,
     Before I’m finally engulfed,
     I shall go to grandpa to hear some
     Wisdom.

Meisjes zien meer in bibliotheekinstructie

Onlangs werd gepresenteerd The Survey of American College
Students: Who Goes to the College Library and Why (ISBN 1-57440-121-1), een studie van de Primary Research Group
naar gedrag en beleving m.b.t. de bibliotheek en bibliotheekinstructie door Amerikaanse College (vergl. HBO) studenten.

De gegevens in het rapport zijn gebaseerd op een representatief onderzoek onder meer dan 400 voltijds ‘College’ studenten in de VS. De gegevens zijn verzameld op basis van 16 criteria waaronder geslacht, cijfers, studie, inkomen, type college e.a.
De studie toont zo’n 165 tabellen met gegevens over hoe vaak fulltime studenten de bibliotheek bezoeken, wat ze daar doen, wanneer ze er zijn en hoe ze de bibliotheek beoordelen voor wat betreft toegankelijkheid en support.

Een van de uitkomsten valt mij meteen op en dat is dat meisjes gedurende het afgelopen jaar gemiddeld twee maal zo vaak een bibliotheekinstructie hebben gevolgd dan hun mannelijke collega’s: 9.34% tegen 4.73%. Ben benieuwd of dit iets zegt over het inzicht dat meisjes hebben ten aanzien van hun eigen informatievaardigheden of over de aanwezige kennis bij jongens. Kortom, zijn jongens beter in het zoeken en vinden….;-).

Meer informatie is te vinden op http://www.PrimaryResearch.com

Online Conferentie ‘Information Literacy with Web 2.0’


Het regent momenteel seminars, trainingsessies, studiedagen, kijkjes in de keuken en congressen en nou kom ik ook nog eens met een evenement 🙂

Op het gevaar af van overkill toch alvast de aankondiging dat er voor mediathecarissen, onderwijsbibliothecarissen en alle andere geïnteresseerden in deskundigheidsbevordering in onderwijs en mediatheek een interessante online conferentie gaat plaatsvinden in juni a.s.
Deze tweede conferentie (de 1e Online Conferentie ‘Transforming School Libraries with Web 2.0′ (Februari 2009) was met ruim 200 deelnemers en positieve feedback, een groot succes) met als titel ‘Information Literacy with Web 2.0′ wordt groter en vooral ook breder met presentaties in meerdere talen (Engels, Nederlands en Portugees) en met presentatoren uit een groot aantal verschillende landen, waaronder Mike Eisenberg, wereldberoemd door zijn Big6-model. Deze conferentie is voor Nederlandse en Vlaamse deelnemers extra interessant omdat een aantal Nederlandse presentaties deel zal uitmaken van het totale aanbod.
Er is trouwens nog een heel praktische reden om mee te doen: je hoeft er de deur niet voor uit en je kunt in je eigen tijd en op een moment dat het jou schikt, de presentaties ‘consumeren’.

Deze online conferenties zijn een initiatief van James Henri en Sandra Lee, oprichters van yourschoollibrary.org. Meer informatie over James en Sandra en de conferentie is te vinden op de website.

Inschrijven en meedoen
Nederlandse en Vlaamse deelnemers kunnen zich inschrijven via Meles Meles SMD, zodat simpelweg met euro’s kan worden betaald en er geen internationale overschrijvingen hoeven plaats te vinden.
De kosten van deelname zijn:
Inschrijving individueel € 70,00 p/p
Inschrijving per groep (bijvoorbeeld regio’s LWSVO)
€ 140,00 voor de eerste drie deelnemers + € 20,00 voor elke extra deelnemer.

Heb je vragen, stuur dan een email naar onlineconference@meles.nl

Onderwijzen en Leren


Mijn gastheren hebben speciaal voor mij een korte tour georganiseerd naar 3 bibliotheken in Iringa: de bibliotheek van Ruaha University, een ‘College’ gelieerd aan SAUT, een universiteit in Dar es Salaam, de Public Library van Iringa en de bibliotheek van Mkwawa University, een staatsuniversiteit. Er zijn grote verschillen met Tumaini maar ook overeenkomsten. In alle drie klaagt men over het gebrek aan bronnen en ook over het te beperkte budget. In Ruaha is wel een computerruimte maar die is momenteel niet in gebruik omdat de betreffende medewerker een opleiding volgt. De bibliotheek was een kruip- en sluipdoor van allerlei ruimtes, die wel logisch waren ingedeeld. Men komt ruimte tekort, maar ook hier wordt hard gebouwd aan een nieuwe bibliotheek.

De OB heeft maar 1 computer die enkel wordt gebruikt om te catalogiseren en is dus niet toegankelijk voor het publiek. Het is een relatief kleine bibliotheek met toch zo’n 3000 uitleningen per maand op een collectie van 17.545 boeken (de statistieken waren hier prima op orde!) en dagelijkse  openingstijden van 8.00 – 18.00 u en dit alles gerund door 4 medewerkers, zonder budget van de overheid. Een geweldige prestatie, want het zat er bomvol toen ik er was. Mkwawa doet in eerste instantie het meest modern aan: veel Pc’s waar echter niemand achter werkt: de studenten staken en zijn naar huis gestuurd. Ze zijn niet tevreden over de studiefinancieringsregeling en blijkbaar kan er niet onderhandeld worden. In deze bibliotheek valt op dat het overgrote deel van de collectie stevig achter slot en grendel (een stevig hekwerk!) staat opgesteld. Slechts een klein deel van de collectie is direct toegankelijk.

 

 

De volgende dag (zaterdag) wordt er hard gewerkt aan de nieuwbouw van de bibliotheek van Tumaini University. Ik wandel naar de ingang van de Bieb om een tweetal workshops te gaan verzorgen voor de medewerkers (zie foto boven) aldaar. Rev. Cornelius Simba wacht me bij de ingang al op en we gaan naar boven naar zijn kantoor waar stoelen, laptop, beamer, water en koekjes klaar staan.

De eerste workshop gaat over marketing, pr en dienstverlening in de bibliotheek. Ter illustratie heb ik wat boekenleggers, pennen, foldertjes en drop meegenomen. De ‘goodies’ worden dankbaar aanvaard, maar ik voel me wel een beetje als een missionaris die met spiegeltjes en kraaltjes de zwarten kwam bekeren. Ik heb echter ook wel een boodschap en dat is dat de bibliotheek meer is dan een simpele faciliteit waar studenten af en toe een boek komen halen.

In tegenstelling tot de studenten eerder deze week, zijn de medewerkers wat terughoudender, verlegener misschien ook. De boodschap die ik kom brengen is ook grotendeels nieuw voor ze: jij bent er voor de studenten; de studenten zijn er niet voor jou. Simba is dik tevreden als we na 1,5 uur voor een korte pauze naar de kantine gaan, maar ik denk dat er nog wel wat gedaan moet worden voordat die omslag in denken en doen kan worden gemaakt.

 

De tweede workshop gaat, hoe kan het ook anders, over information literacy. Deze workshop maakt wat meer los zeker omdat ik gezien de actualiteit voorbeelden gebruik waarin Barack Obama een rol speelt: dat spreekt aan!. De vaardigheden en kennis van online zoektechnieken is zeer gering. Niet verwonderlijk, als de toegang tot computers zo beperkt is en men dus zelf niet vaak kan oefenen. Gelukkig is de belangstelling groot. Nu maar zorgen dat er mogelijkheden worden gecreëerd om zelf aan de slag te gaan: een goede manier om de vaardigheden onder de knie te krijgen.

Aan het eind van de 2e sessie maak ik nog even een bruggetje terug naar de 1e. Het feit dat je n.a.v. een vraag van een student of docent ook spontaan kan aanbieden om op je eigen computer iets op te zoeken is nieuw voor ze en dat maakt de verbinding met het eerste deel compleet: anticiperen en creatief zijn, bepaalt in grote mate het niveau van dienstverlening en is een prima manier van marketing.

 

Na afloop van de sessies haalt Danny ons op en rijden we met een aantal medewerkers naar Riverside Campsite Iringa , (zie foto beneden) 14 km buiten de stad. Het is een camping, annex lodge, annex cursuscentrum vlak bij de kleine rivier Ruaha (er is ook een ‘grote’ Ruaha rivier). Een prachtige en rustige omgeving waar voor ons een heerlijke maaltijd wordt geserveerd en tijdens het eten een voor mij zeer leerzame en levendige discussie ontstaat over (alweer) ontwikkelingshulp, Afrikaanse politiek, globalisering en natuurlijk Barack Obama. De Afrikanen verwachten veel van hem. Het is te hopen dat z’n adagium Yes, we can, de Afrikanen inspireert om het heft zelf in handen te nemen. Ze willen dat in ieder geval zelf heel graag en zoals uit de discussie bleek: onderwijs en leren speelt daarbij een cruciale rol.

 

[English summary]

Teaching and Learning

My hosts have organized a tour to 3 libraries in Iringa: Ruaha University Library, Iringa Public Library and Mkwawa University Library. There are huge differences with Tumaini University Library but also similarities. All libraries are having the same challenges towards budget, collection development and technical infrastructure. Ruaha has a computer room but it is not in use, because the staff member is on a training course. The library itself is a go-through of several different rooms with books and working places for students. The library is growing out of its vest but a new library is being built. The public library is a lovely little place with 17.545 books (statistics were perfectly in order) and 3000 loans a month. It has 4 staff members but no government funding. When I visited the library, it was packed with visitors, all reading and using the resources: a wonderful performance for which they deserve a compliment.

At first site Mkwawa Library looks modern with many Pc’s, but there are no students, because they are on strike. They are having an argument with the government on scholarships and study loans and apparently negotiation seems to be rather difficult. Remarkable is the fact that most of the collection is stacked behind a vast metal fencing. So, students cannot browse through the books themselves.

 

The next day (Saturday), I walk up to the library to give workshops to the library staff (see photo above). Rev. Simba is already waiting for me and we start with the 1st workshop which is on Marketing, Public Relations and Customer Services in the library. I’ve brought some ‘goodies’ like bookmarks, brochures, ball pen’s and Dutch candy, to illustrate the topic. I feel a bit like a missionary bringing knick-knack’s like in the old days, but they seem to appreciate it. Contrary to the students, the staff is a bit reserved and shy. The 2nd workshop is on Information Literacy. In this workshop there is some more feedback: apparently this topic is more alive to them, maybe also because I’m taking Barack Obama to be used in the examples.

I’m a bit shocked about the level of their searching competencies, but on the other hand, this is to be expected if there no computers to use and practice.

At the end of the morning I’ll try to combine both topics of the workshops: if you want to be customer-oriented, you need to use all sorts of searching and retrieval techniques to help the students and faculty: a very good way of marketing the library.

 

In the afternoon we visit with a group of staff members, Riverside Campsite Iringa (see photo below). A Camping, lodge and language training centre where a wonderful meal is served in a very quiet and peaceful environment.

There is a lively discussion on development aid (again), African politics, globalisation and of course Barack Obama. With great interest, the Africans anticipate his presidency. The adage ‘Yes, we can’ will hopefully inspire the Africans to take their lives and development in their own hands. Anyway, that is what they want, as I’ve learned from the discussion and Education and Learning will play a vital role in this.