De informatieprofessional sterft niet uit!

In het laatste nummer van Digitale Bibliotheek staat een prikkelend artikel met als titel “Sterft het beroep van informatieprofessional uit?”
Op de LinkedIn Group Dutch Librarians and Information Specialists heb ik een korte reactie geschreven op het artikel, maar ondertussen ontving ik een interessante mail van de Robert Gordon University in Aberdeen en daarom hier een bewerking van en toevoeging op bovengenoemde  reactie.
Sterft de IP-er inderdaad uit? Een belangrijke en interessante vraag. Terecht wordt het belang en inhoud van het vak ter discussie gesteld. Maar bestaat De IP-er wel? Volgens mij niet. Natuurlijk zijn er overeenkomsten tussen de IP-ers in de diverse sectoren, net zoals er overeenkomsten zijn tussen artsen. Maar het maakt nogal wat uit of je huisarts of oncoloog bent; tandarts of chirurg. Er zijn, denk ik, net zoveel overeenkomsten als verschillen tussen informatiespecialisten in een ziekenhuis, school of advocatenkantoor.
Als je net zoals ik bent opgeleid op de ‘oude’ manier (BDA / BDI), heb je basiskennis die toepasbaar is in allerlei verschillende informatieomgevingen. Ik schrijf dit op basis van mijn eigen ervaringen: ik weet dat ik in elke informatieomgeving (bibliotheek, mediatheek, zelfs archief) zou kunnen werken. Een paar weken inwerken en hoppa, moet lukken. Ik zeg dat niet zomaar. Ik de praktijk doe ik dat al jaren lang. Dat vraagt flexibiliteit en inzet maar ook inzicht en de bereidheid om continue de grenzen te verleggen en (bij) te leren. Dat laatste is nou net wat ik mis bij veel vakgenoten.
Die IP-ers die dagelijks meerwaarde leveren voor de organisatie waar zij werken, en daardoor worden gewaardeerd zullen dus ook geen enkele reden hebben om te vrezen, dat zij overbodig zullen worden. Organisaties die IP-ers wegbezuinigen omdat ‘iedereen kan googlen’ hebben 1)niet begrepen wat een IP-er is, kan en moet doen en 2)IP-ers in dienst die blijkbaar niet in staat zijn om meerwaarde voor de organisatie te genereren of op z’n minst duidelijk te maken wat die meerwaarde is.

Maar even terug naar dat artikel. Ik ben ervan overtuigd dat een professional die in staat is informatie te lokaliseren, te metadateren en op maat aan gebruikers kan aanbieden, toekomst heeft. Die professional moet in staat zijn zich aan te passen aan elke omgeving, nieuwe technologieën kunnen gebruiken en zelfs innovatieve toepassingen kunnen bedenken. Dit alles gericht op het leveren van de juiste informatie voor die persoon in die situatie op dat moment. Als je dat kunt, dan ben je volgens mij een informatieprofessional, een IP-er die een belangrijke schakel is tussen aanbod en vraag, een professional die begrijpt wat van belang is voor de organisatie en hoe die organisatie de informatie aangeleverd wil hebben.
Wat mij betreft mag de IP-er die niet voldoet aan het bovenstaande, snel uitsterven. Dat zijn vakgenoten die niet voldoen aan de kwaliteitsstandaard (die wij in Nederland node missen!) voor de professional, werkzaam in en voor informatierijke omgevingen. Trouwens, noemen we zo’n professional nog informatieprofessional? Geen idee en dat zal me ook worst zijn. Voor mijn part blijft het gewoon bibliothecaris.
‘Be good and show it’ is het devies voor de beroepsgroep en dat kan alleen als je innovatief bent en meer doet dan denken in marketingstrategieën of kermen dat je niet voor vol wordt aangezien.

De IP-er heeft toekomstperspectief. En dat wordt onderstreept door een bericht van de RGU uit Aberdeen, dat ik afgelopen vrijdag ontving. Ter voorkoming van misverstanden, plaats ik het volledige bericht hieronder:
Robert Gordon University (RGU) in Aberdeen has launched a new Information Management MBA at industry’s request, addressing the recognition of the strategic importance of Information Management by public and private sector organisations.
The programme also tackles the gap in provision of professional education for existing and aspiring Information Managers.
Information and its effective management are central to the success of business and a knowledge-based society. The emphasis of RGU’s Information Management MBA is on strategic management of information and knowledge assets in organisations rather than on IT or Information Systems.
The MBA is designed for professional practice at middle and higher levels of management, for individuals with a degree in any subject discipline who have managerial experience in data management, information management, records management or knowledge management.
Dr. Laura Muir, MBA Information Management Course Leader said, “The course has been developed following increasing demand from businesses, particularly in the oil and gas sector. The focus is very much on the strategic importance of information management and is aimed at professionals who have moved in to information management from different scientific, technical or administrative business functions.”
The course will be delivered by online distance learning via RGU’s award-winning virtual campus providing flexible study, allowing professionals to learn at a time that suits them with the support of lecturers and fellow students.
RGU’s Aberdeen Business School (ABS) is recognised both nationally and internationally, most recently ranked by The Aspen Institutes Centre for Business Education in the global top 50 for its MBA programs in the highly acclaimed ‘Beyond Grey Pinstripes’ survey.
The MBA in Information Management will welcome its first cohort of students in January 2012. For further information about the course and how to apply please contact Dr. Laura Muir, Senior Lecturer and MBA Information Management Course Leader on +44(0)1224 263853 or email l.muir@rgu.ac.uk

Het meest interessante stukje uit de mail vind ik “at industry’s request, addressing the recognition of the strategic importance of Information Management by public and private sector organisations”.
Er komt een nieuwe opleiding, omdat de samenleving erom vraagt! Des te meer reden om uit te gaan van toekomstperspectief voor de IP-er. Natuurlijk niet voor de IP-er die zich terugtrekt in zijn eigen cocon, niet voor de IP-er die niet bereid is bij te leren, niet voor de IP-er die niet in staat is een leider te zijn op zijn eigen vakgebied binnen zijn organisatie. Maar wel voor de IP-er die innovatief is en beseft dat er nog een wereld te winnen is op zijn/haar vakgebied en die bereid is zelf ook een ‘leven-lang-te-leren’. Dat kan dus nu aan RGU, maar op het terrein van de onderwijsinformatiespecialist  al jaren aan allerlei andere (internationale) universiteiten.

Een Professionele Onderwijs Informatiespecialist ….*

  • Levert een positieve bijdrage aan de resultaten van leerlingen op basis van de eigen specialistische competenties op het terrein van literatuur en lezen en informatievaardigheden
  • Beschikt over leiderschapskwaliteiten en heeft een helder en universeel beeld van het onderwijs en haar unieke bevolking, de behoeften en de onderwijsprogramma’s
  • Werkt nauw samen met vakdocenten binnen het primaire onderwijsproces bij het voorbereiden en uitvoeren van lessen in instrumentele, structurele en strategische informatievaardigheden
  • Heeft vakkennis op het terrein van (verschillende) onderwijs- en leerstijlen
  • Creëert een stimulerende en veilige leeromgeving (fysiek en virtueel) waarin leraren en leerlingen worden betrokken, uitgedaagd, aangemoedigd en gefaciliteerd
  • Helpt leerlingen in het gebruik van onderwijscontent en bij onderzoeksopdrachten
  • Instrueert leerlingen in het efficiënt, effectief en veilig gebruik van het internet en alle daarbij behorende tools, applicaties en apparaten
  • Collectioneert valide en kwalitatief hoogwaardige bronnen ter ondersteuning van het onderwijsprogramma, de lessen, het leren en het (recreatief) lezen gebaseerd op diepgaand inzicht in en kennis van alle aspecten, vakken en inhouden van het totale leerplan voor de gehele school
  • Gebruikt specialistische vakcompetenties op het gebied van informatiemanagement, -beheer, (papieren, audiovisuele en digitale)collecties, informatiedienstverlening en bijbehorende faciliteiten
  • Beschikt over de juiste competenties en expertise in twee vakgebieden: onderwijs en informatiedienstverlening.

Is er een professionele Onderwijs Informatiespecialist in uw team? Zo niet, waarom niet?

 *deze tekst is een vertaling en bewerking van ‘A Quality Teacher Librarian…’ van WASLA: Western Australian School Library Association

Imago

Wat is dat toch met dat imago van ons, van de informatiespecialist? In het tijdschrift SDN (Software Development Network) stond onlangs een artikel van Mart Muller onder de titel ‘In de wereld van een Kenniswerker’. In dit artikel worden een aantal principes beschreven die voor de gemiddelde informatiespecialist gesneden koek zijn om de doodeenvoudige reden dat het zijn core-business is. Toch schrijft Muller aan het eind van zijn betoog: ‘Het eigen maken van deze methoden baart me ook weer zorgen. Het wordt (voor zover ik weet) niet onderwezen op hogeschool of universiteit’.

Tsja, daar staan we dan weer in ons hemd. Want het beroep van informatiespecialist (voorheen bibliothecaris) bestaat al eeuwen; en in Nederland bestaan er al decennialang opleidingen. Ooit gestart als de zgn. BDA-opleiding, nu omgevormd tot IDM’s aan meerdere hogescholen in Nederland. (kijk voor een lijstje even op mijn website) Blijkbaar zijn de opleidingen, noch het beroep bekend bij deze auteur en ik vrees dat dit geen uitzondering is. Dit is ernstig, want er wordt al jaren over het imago geëmmerd op congressen en seminars, zonder dat dit enig effect sorteert. Blijkbaar is het tijd voor harde maatregelen. Dus collega’s (onderwijs)informatiespecialisten verenigt u en ga de barricaden op. Laat iedereen merken wie we zijn en welke belangrijke bijdragen we leveren aan de samenleving, maar vooral laat u horen en zien.

Ik heb hierbij een voorstel: we vormen een IAST : Information Specialist A-Team. Een team dat gevraagd en ongevraagd in actie komt bij informatie overload, – verspilling, -vervuiling, informatiekloven en meer van dit soort maatschappij ontwrichtende problemen. ‘t Is meteen een leuk format voor een nieuw tv-programma: op prime-time een reportage over een inval bij het Innovatieplatform en terwijl BA een spartelende JP in bedwang houdt, bouwen Face en Hannibal het platform om tot een voor burgers relevant informatie- en kennisplatform inclusief loket voor alle informatie- en kennisvragen en een informatie ombudsman. Ik bied me hierbij aan om de rol van Murdock te spelen: lijkt me heerlijk!