Digital Natives

‘Digital natives’ houden de gemoederen bezig. Was er een paar weken geleden een uitgebreide discussie in de Onderwijs 2.0 group van LinkedIn, sinds een paar dagen wordt er heftig gediscussieerd op de list-serve van IASL.
Daarbij gaat het niet zozeer over wat een DN eigenlijk is, maar meer over wat wij (leraren en onderwijsbibliothecarissen) met ze aanmoeten. Dat we er iets mee moeten is wel duidelijk, maar wat dan?

DN-ners verwachten van ouders, school, hun sociale omgeving acties die aansluiten bij hun belevingswereld, althans dat wil de commercie ons graag doen geloven. Kijk maar eens naar Abbey, the digital native. Eerlijk gezegd moest ik wel een beetje lachen om dat rare filmpje: het was duidelijk een ‘gemonteerd’ kunstwerkje want een kleuter met dit taalgebruik? Bovendien waren de ‘cuts’ duidelijk te zien, maar het filmpje maakt bij veel collega’s wereldwijd veel emoties los en terecht. Want er zijn helaas nog teveel mensen die denken dat je met tooltjes alleen de leeromgeving verrijkt en leerlingen beter leert leren. Geef ze nou maar al die leuke speeltjes en dan komt het vanzelf wel goed. Ook volgens Abbey ligt het probleem bij de volwassenen die maar niet willen opschieten met het omturnen van de leeromgeving. 

Maar is dat ook zo? Uit talloze rapporten blijkt dat nogal tegen te vallen: we hebben ‘traditionele’ vaardigheden (lezen) nodig om informatie van een scherm te kunnen interpreteren en gebruiken en computers effectief te kunnen gebruiken. Zelfs mensen die wel goed kunnen lezen en interpreteren hebben problemen met het vinden van de juiste informatie. Het gevolg is dat de meeste webgebruikers slechts oppervlakkig gebruik maken van alle mogelijkheden; ze hebben problemen met het vinden van informatie, met het begrijpen van informatie en met het transformeren van informatie naar kennis. Onderwijs in informatievaardigheden is daarom broodnodig maar daaraan ontbreekt het op de meeste scholen.
Het is trouwens op zijn minst curieus te noemen dat Nederland het enige land ter wereld is dat zoveel termen kent voor de internationaal bekende en geaccepteerde term ‘Information Literacy’.
Inmiddels is er ook nog een wijdverbreid misverstand ontstaan over de verhouding informatievaardigheden – mediawijsheid. Wat is nou wat en wie onderwijst waarin? Internationaal breed geaccepteerd is de opvatting dat Information Literacy de paraplu is waaronder alle andere informatie competenties vallen, dus ook mediawijsheid en vele andere literacies en dat onderwijsbibliothecarissen de aangewezen professionals zijn om leraren te ondersteunen bij het onderwijzen van deze competenties.

Wat mij betreft is de vraag niet: gebruiken we scrapblog of voicethread, maar hoe transformeer je informatie tot kennis. Deze vraag los je overigens niet op met een vak mediawijsheid in de school. Daarvoor moeten informatievaardigheden worden geimplementeerd in alle vakken en alle lesuren: echt ‘mediawijs‘ kun je pas worden als je leert binnen de context van het vak met nieuwe technologie om te gaan. Dat is trouwens al jaren geleden vastgesteld, maar blijkbaar nog niet tot iedereen doorgedrongen. Jammer, want het wordt hoog tijd dat we Abbey de ruimte geven en haar helpen om met behulp van al die leuke speeltjes, aan kennisconstructie te doen.