Bijscholen, nascholen en meer

Naar aanleiding van het eindavies van het Platform2032 schreef ik in een blogpost dat het van belang is dat (Nederlandse) mediathecarissen en schoolbibliothecarissen bij- en nascholing behoeven om te voldoen aan de eisen zoals die in dat eindadvies worden gesteld.

Al enige jaren is op Meles Meles SMD: opleidingen, trainingen informatie te vinden over allerlei mogelijkheden tot bij- en nascholing in binnen- en buitenland, maar onlangs stuurden enkele collega’s mij informatie over nieuwe en herziene opleidingen die ik graag onder de aandacht breng. Het gaat in beide gevallen om online opleidingen op Masters niveau.

De universiteit van Prince Edward Island biedt een volledig online programma aan voor schoolbibliothecarissen. Meer informatie over deze opleiding UniversityOfPrinceEdwardIsland_brochuretotal kan worden verkregen bij

Ray Doiron, PhD
Professor Emeritus
Faculty of Education
University of Prince Edward Island
550 University Avenue
Charlottetown, PEI – CANADA
C1A 4P3
raydoiron@upei.ca

Ray was aanwezig in Maastricht bij IASL2015, dus sommigen van u hebben hem misschien ontmoet.

De universiteit van Kentucky biedt tevens een online programma aan voor leraren en mediathecarissen/schoolbibliothecarissen. Het programma is geaccrediteerd door de American Library Association (ALA). De universiteit biedt binnenkort meerdere online informatieve sessies aan waarvoor u zich gratis kunt inschrijven: March 10 @ 2pm (EST; UTC-05:00), March 22 @ 1pm (EDT; UTC-04:00), April 21 at noon (EDT; UTC-04:00), May 11 at 2pm (EDT; UTC-04:00), May 18 at 3pm (EDT; UTC-04:00), June 1 at 4pm (EDT; UTC-04:00), and June 14 at 1pm (EDT; UTC-04:00).

Meer informatie over dit programma UniversityOfKentucky_OIS-flyer-sp2016-slm en de online sessies kan worden verkregen bij

Maria Cahill, Ph.D.
Assistant Professor
School of Information Science, College of Communication and Information
Educational Leadership Studies, College of Education
University of Kentucky
maria.cahill@uky.edu

Tot slot van deze post wijs ik graag op een spiksplinternieuwe publicatie van Dr. Marcia Mardis et al (Marcia Mardis is hoofdredacteur van School Libraries Worldwide): The Collection Program in Schools. Het boek behandelt het collectioneren in de schoolbibliotheek met daarin aandacht voor actuele ontwikkelingen, de behoeften van leraren en de eisen die het curriculum stelt, maar ook een relatief nieuw fenomeen als ‘curation’ komt aan bod. Dit boek is zowel in hardcopy als E-book te verkrijgen.

Digitale geletterdheid: kansen voor de onderwijsbibliothecaris

Digitale geletterdheid is een van de basisvaardigheden zoals beschreven in het eindadvies  van het Platform Onderwijs2032. In het advies wordt niet ingegaan op ‘wie’ dit onderdeel voor zijn rekening zou moeten nemen in de school en hoe dat onderwijs er precies uit zou moeten zien. Dat is ook niet eenvoudig gezien de uiteenlopende onderdelen binnen deze vaardigheid: basiskennis van ICT, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking.

Hierbij mijn reactie op ‘wie’.

Laat ik beginnen met dat ik blij ben dat gekozen is voor de term ‘geletterdheid’. In de Engelse taal wordt al veel langer de term ‘literacy’ gebruikt voor lees- en schrijfvaardigheid, maar ook voor bijvoorbeeld MIL (Media and Information Literacy). We sluiten ons hiermee niet alleen aan bij internationale terminologie, maar, en dat is belangrijker we stappen o.a. af van het idee dat informatievaardigheden vooral over vaardigheden gaan en niet over kennis, vaardigheden en attitude.

Bibliothecarissen en in het bijzonder onderwijsbibliothecarissen spelen al decennia lang een belangrijke rol in het bevorderen van geletterdheid door het aanbieden van ruime collecties boeken, het bevorderen van het plezier in lezen en door het samenwerken met vakdocenten in het kader van lees- en literatuuronderwijs. Dit geldt eveneens voor het informatievaardig maken van leerlingen (en docenten!) en het integreren van mediawijsheid in het onderwijs. De onderwijsbibliothecaris – in ieder geval in internationaal perspectief – houdt zich dus al bezig met in ieder geval twee onderdelen binnen digitale geletterdheid, naast onderdelen binnen Functionele taalvaardigheid, een ander onderdeel binnen de basisvaardigheden.

Maar hoe zit het met computational thinking? Het platform schrijft: “…leerlingen leren de essentie van computertechnologie te begrijpen en computers kunnen inzetten om een probleem op te lossen. Hoe kiest een zoekmachine bijvoorbeeld uit een grote hoeveelheid zoekresultaten een bepaalde volgorde? … Computational thinking richt zich op de vaardigheden om problemen op te lossen waar veel informatie, variabelen en rekenkracht voor nodig zijn.”

Het gaat dus om vaardigheden die aanschurken tegen de andere drie genoemde onderdelen. Twee daarvan (informatievaardigheden en mediawijsheid) zijn het domein van de onderwijsbibliothecaris. Prima reden om deze professionals dat te laten doen waar ze goed in zijn en waarin ze ruime ervaring hebben. Maar zo eenvoudig is het helaas niet. Onderwijsbibliothecarissen zijn er in Nederland nauwelijks; er zijn al decennia lang geen opleidingen meer en destijds afgestudeerden beschikken meestal niet over de competenties die (internationaal) aan deze beroepsgroep worden gesteld. Het is daarom belangrijk dat er wordt geïnvesteerd in het ontwikkelen van een goede opleiding en voldoende bij- en nascholing voor o.a. bibliothecarissen, leraren, mediathecarissen, mediacoaches e.a. die zich op dit moment bezig houden met informatievaardigheden en mediawijsheid. Het wiel hoeft daarvoor niet opnieuw te worden uitgevonden; in de VS, Canada, Australië maar ook in Europa bestaan goede opleidingen voor ‘Teacher-Librarians’. Tijdens IASL2015, afgelopen zomer, is vastgesteld dat verschillende universiteiten bereid zijn hun expertise, jarenlange ervaring en curriculum te delen met universiteiten in Nederland (en daarbuiten). Een opleiding tot onderwijsbibliothecaris kan daarom op redelijk korte termijn worden gerealiseerd, zonder enorme geldinvestering. Bovendien zijn er al opleiders beschikbaar, o.a. bij de Open Universiteit.

En, er is nog meer. De internationale opleidingen bieden veel meer aan dan alleen de competenties op het gebied van informatievaardigheden en mediawijsheid. De onderwijsbibliotheek (mediatheek/olc/bibliotheek) wordt beschouwd als ‘de hub’ in het (digitale) onderwijs en de onderwijsbibliothecaris als degene die i.s.m. vakdocenten uitvoering geeft aan de vaardigheid ‘digitale geletterdheid’ zoals door het Platform beschreven.

Hier liggen kansen voor de Beroepsvereniging Mediathecarissen (BMO) en individuele beroepsbeoefenaren. Grijp die kans zou ik zeggen en draag bij aan Onderwijs2032.

 

De informatieprofessional sterft niet uit!

In het laatste nummer van Digitale Bibliotheek staat een prikkelend artikel met als titel “Sterft het beroep van informatieprofessional uit?”
Op de LinkedIn Group Dutch Librarians and Information Specialists heb ik een korte reactie geschreven op het artikel, maar ondertussen ontving ik een interessante mail van de Robert Gordon University in Aberdeen en daarom hier een bewerking van en toevoeging op bovengenoemde  reactie.
Sterft de IP-er inderdaad uit? Een belangrijke en interessante vraag. Terecht wordt het belang en inhoud van het vak ter discussie gesteld. Maar bestaat De IP-er wel? Volgens mij niet. Natuurlijk zijn er overeenkomsten tussen de IP-ers in de diverse sectoren, net zoals er overeenkomsten zijn tussen artsen. Maar het maakt nogal wat uit of je huisarts of oncoloog bent; tandarts of chirurg. Er zijn, denk ik, net zoveel overeenkomsten als verschillen tussen informatiespecialisten in een ziekenhuis, school of advocatenkantoor.
Als je net zoals ik bent opgeleid op de ‘oude’ manier (BDA / BDI), heb je basiskennis die toepasbaar is in allerlei verschillende informatieomgevingen. Ik schrijf dit op basis van mijn eigen ervaringen: ik weet dat ik in elke informatieomgeving (bibliotheek, mediatheek, zelfs archief) zou kunnen werken. Een paar weken inwerken en hoppa, moet lukken. Ik zeg dat niet zomaar. Ik de praktijk doe ik dat al jaren lang. Dat vraagt flexibiliteit en inzet maar ook inzicht en de bereidheid om continue de grenzen te verleggen en (bij) te leren. Dat laatste is nou net wat ik mis bij veel vakgenoten.
Die IP-ers die dagelijks meerwaarde leveren voor de organisatie waar zij werken, en daardoor worden gewaardeerd zullen dus ook geen enkele reden hebben om te vrezen, dat zij overbodig zullen worden. Organisaties die IP-ers wegbezuinigen omdat ‘iedereen kan googlen’ hebben 1)niet begrepen wat een IP-er is, kan en moet doen en 2)IP-ers in dienst die blijkbaar niet in staat zijn om meerwaarde voor de organisatie te genereren of op z’n minst duidelijk te maken wat die meerwaarde is.

Maar even terug naar dat artikel. Ik ben ervan overtuigd dat een professional die in staat is informatie te lokaliseren, te metadateren en op maat aan gebruikers kan aanbieden, toekomst heeft. Die professional moet in staat zijn zich aan te passen aan elke omgeving, nieuwe technologieën kunnen gebruiken en zelfs innovatieve toepassingen kunnen bedenken. Dit alles gericht op het leveren van de juiste informatie voor die persoon in die situatie op dat moment. Als je dat kunt, dan ben je volgens mij een informatieprofessional, een IP-er die een belangrijke schakel is tussen aanbod en vraag, een professional die begrijpt wat van belang is voor de organisatie en hoe die organisatie de informatie aangeleverd wil hebben.
Wat mij betreft mag de IP-er die niet voldoet aan het bovenstaande, snel uitsterven. Dat zijn vakgenoten die niet voldoen aan de kwaliteitsstandaard (die wij in Nederland node missen!) voor de professional, werkzaam in en voor informatierijke omgevingen. Trouwens, noemen we zo’n professional nog informatieprofessional? Geen idee en dat zal me ook worst zijn. Voor mijn part blijft het gewoon bibliothecaris.
‘Be good and show it’ is het devies voor de beroepsgroep en dat kan alleen als je innovatief bent en meer doet dan denken in marketingstrategieën of kermen dat je niet voor vol wordt aangezien.

De IP-er heeft toekomstperspectief. En dat wordt onderstreept door een bericht van de RGU uit Aberdeen, dat ik afgelopen vrijdag ontving. Ter voorkoming van misverstanden, plaats ik het volledige bericht hieronder:
Robert Gordon University (RGU) in Aberdeen has launched a new Information Management MBA at industry’s request, addressing the recognition of the strategic importance of Information Management by public and private sector organisations.
The programme also tackles the gap in provision of professional education for existing and aspiring Information Managers.
Information and its effective management are central to the success of business and a knowledge-based society. The emphasis of RGU’s Information Management MBA is on strategic management of information and knowledge assets in organisations rather than on IT or Information Systems.
The MBA is designed for professional practice at middle and higher levels of management, for individuals with a degree in any subject discipline who have managerial experience in data management, information management, records management or knowledge management.
Dr. Laura Muir, MBA Information Management Course Leader said, “The course has been developed following increasing demand from businesses, particularly in the oil and gas sector. The focus is very much on the strategic importance of information management and is aimed at professionals who have moved in to information management from different scientific, technical or administrative business functions.”
The course will be delivered by online distance learning via RGU’s award-winning virtual campus providing flexible study, allowing professionals to learn at a time that suits them with the support of lecturers and fellow students.
RGU’s Aberdeen Business School (ABS) is recognised both nationally and internationally, most recently ranked by The Aspen Institutes Centre for Business Education in the global top 50 for its MBA programs in the highly acclaimed ‘Beyond Grey Pinstripes’ survey.
The MBA in Information Management will welcome its first cohort of students in January 2012. For further information about the course and how to apply please contact Dr. Laura Muir, Senior Lecturer and MBA Information Management Course Leader on +44(0)1224 263853 or email l.muir@rgu.ac.uk

Het meest interessante stukje uit de mail vind ik “at industry’s request, addressing the recognition of the strategic importance of Information Management by public and private sector organisations”.
Er komt een nieuwe opleiding, omdat de samenleving erom vraagt! Des te meer reden om uit te gaan van toekomstperspectief voor de IP-er. Natuurlijk niet voor de IP-er die zich terugtrekt in zijn eigen cocon, niet voor de IP-er die niet bereid is bij te leren, niet voor de IP-er die niet in staat is een leider te zijn op zijn eigen vakgebied binnen zijn organisatie. Maar wel voor de IP-er die innovatief is en beseft dat er nog een wereld te winnen is op zijn/haar vakgebied en die bereid is zelf ook een ‘leven-lang-te-leren’. Dat kan dus nu aan RGU, maar op het terrein van de onderwijsinformatiespecialist  al jaren aan allerlei andere (internationale) universiteiten.

‘Designing The Future’

Onder bovenstaande titel vindt van 18 oktober tot en met 8 november de 3e Online Conferentie van Yourschoollibrary.org plaats.

De eerste twee conferenties waren een groot succes, zowel door het aantal deelnemers als hun positieve reacties op de diversiteit en kwaliteit van de presentaties.
David Loertscher, bekend vanwege zijn groot aantal publicaties over samenwerking tussen mediathecarissen en leraren, is een van de presentatoren in de derde editie.

Deze conferenties zijn interactief. Het is dus leren met elkaar en door elkaar en dat maakt het extra interessant.

De rest van je leven (= toekomst) begint vandaag, dus meld je aan en doe mee. Meer informatie is te vinden via de links.

Masters en Meestersschap

Een Canadese vriend en collega attendeerde op een artikel in the Times Online met als titel ‘Shh, this is a digital library: the modern librarian is an online facilitator with an MA’.

Een interessante titel, juist vanwege die MA. Al jaren geleden sprak ik met collega’s (mediathecarissen) over de noodzaak om het niveau van de opleidingen en de eigen competenties drastisch op te trekken naar een mastersniveau, maar in plaats van bijval kreeg ik flink wat kritiek te verduren: onzinnig, onnodig en niet realistisch was nog het aardigste commentaar.

Ik ben blij dat in dit artikel bibliotheken in scholen specifiek worden genoemd: ook daar is het noodzakelijk personeel met de juiste kwalificaties (minimaal MA) neer te zetten. Voor zover mij bekend is dit in Nederland nog nauwelijks het geval.

Het past trouwens ook mooi binnen de initiatieven van de Staatssecretaris om het niveau van leraren op te krikken middels het project Krachtig Meesterschap. Daarvoor is zo’n 100 miljoen beschikbaar. Leuk bedragje, maar daar hebben bibliothecarissen in het onderwijs (nog) niet zoveel aan. Dat betekent niet dat er geen mogelijkheden zijn om via afstandsleren een masters te halen (ook specifiek voor onderwijsbibliothecarissen) (Charles Sturt e.a.), maar je moet wel bereid zijn om in jezelf te investeren natuurlijk – en wie is dat nu niet?