Mevrouw Das & De Mediatheek

Onlangs is in de UK een actie gestart om bibliotheken in het onderwijs bij wet verplicht te stellen. Downingstreet 10 kent een optie om een petitie in te dienen en er wordt natuurlijk gerekend op een groot aantal handtekeningen. Helaas mogen alleen ‘British citizins’ tekenen, want anders had ik zeker mijn handtekening gezet.
Een vergelijkbare actie werd vorig jaar ondernomen in de deelstaat Brandenburg (Duitsland); ook daar kon een petitie getekend worden en deze stond wel open voor burgers buiten de deelstaat.

Een petitie lijkt mij een mooie gelegenheid om je onderwerp in de schijnwerpers te zetten en de manier waarop je dat in de UK (en ook in Brandenburg) kan doen spreekt mij wel aan. Je betrekt burgers meteen bij beleid. Misschien een suggestie voor onze regering?

Nu even terug naar het onderwerp. De wettelijke verplichting om elke school te voorzien van een bibliotheek / mediatheek is in Europa een hot issue. A.s. maandag (15 juni) wordt bekend of een dergelijke wet in Zweden zal worden ingevoerd. Op dit moment is in de volgende landen wetgeving m.b.t. onderwijsbibliotheken en/of onderwijsbibliotheken: Denemarken, Frankrijk (voortgezet onderwijs), Kroatië, Hongarije (voortgezet onderwijs), IJsland (basis en voortgezet onderwijs), Portugal, Servië, Slovenië. Een opvallend lijstje, want er ontbreken nogal wat West-Europese landen, waaronder Nederland en België.

Ben  benieuwd of de petitie in de UK resultaat gaat opleveren. Dat zou een impuls kunnen zijn om in Nederland actie te ondernemen, samen met schoolleiders en leraren in basis- en voortgezet onderwijs.

Gisteren iets te rap op ‘publiceren’ geklikt, want er zijn nog meer interessante links (met dank aan collega’s overzee) over dit onderwerp te melden. Dus hierbij nog een paar:

Er is een Engelstalige discussielijst EDTECH genaamd, waarin regelmatig over digiborden wordt geschreven en gediscussieerd. Check vooral even het archief van de lijst.

Kent ICT is een bedrijf dat naast lessenideën en powerpoints!, heel veel informatie geeft over het gebruik van digiborden. Deze site richt zich vooral op primair onderwijs.

Smarttech biedt ingedeeld naar thema een overzicht met lessen en websites voor het gebruik van een digibord in de klas of mediatheek.

Craig Nansen heeft een Delicious site opgezet over digiborden, met maar liefst 159! bronnen erop.

Als er nog meer interessante links zijn te vermelden, kom ik er nog een keer op terug. 

Digitale schoolborden zijn gewilde ’speeltjes’ in het moderne onderwijs. Op de onlangs gehouden NOT werden ze weer in alle soorten en maten aangeboden. Een paar jaar geleden woonde ik een workshop bij over het gebruik van een digibord in de mediatheek. Heel interessant, maar als je het zelf niet dagelijks in de praktijk gebruikt, zakt die informatie weer weg. Onlangs vroeg iemand me of ik wat kon vertellen over het gebruik van een digibord in de mediatheek en daarom ben ik maar eens op zoek gegaan naar interessante bronnen. Hieronder een overzichtje.

Kennisnet heeft een uitgebreide website met informatie over digitale schoolborden: een stappenplan voor de aanschaf, lessen en tips, zowel voor basis als voortgezet onderwijs.

Digitale schoolborden.nl is een bedrijf dat informatie geeft over verschillende merken en soorten digiborden.

Rick Mulholland is een Canadese mediathecaris die op zijn blog informatie geeft over het gebruik van een digibord in de mediatheek.

Tot slot, SMART biedt een behoorlijk breed overzicht van lessen (in het Nederlands) die je met behulp van een digibord kunt verzorgen.

Het begint nu blijkbaar goed door te dringen dat we de NOT Innovatieprijs hebben gewonnen, want gisteren was het razend druk in de stand. Veel bekenden en collega’s kwamen op bezoek en lieten zich informeren over FacTotem 2.0, de prijs en de prijsuitreiking.

Het is fijn te constateren dat wij niet alleen erg blij zijn met de prijs, maar dat vakgenoten het ook weten te waarderen. Het is tenslotte een prachtige opsteker voor het onderwijsmediatheekwerk in Nederland.

Gisteren kwam ook een van de juryleden in de stand om FacTotem 2.0 nader te bekijken en kennis te maken met de winnaars. Hij vertelde me dat we de prijs vooral hebben gekregen vanwege de ‘Virtuele Akela’ die erin opgenomen is: een tool om leerlingen gestructureerd informatie te laten vinden en verwerken. De ‘Virtuele Akela’ is mijn eigen idee en ik ben er natuurlijk nog eens extra trots op dat dit de doorslag heeft gegeven om de prijs te winnen.

Voordat ik nou echt langs m’n schoenen ga lopen, eerst nog maar ‘ns twee dagen ‘buffelen’ op de beurs. Bezoekers stellen (terecht) kritische vragen en dat houd je gelukkig met beide benen op de grond.

Trouwens: die champagne komt er toch hoor: vanavond om 17.00 u in Hal 8, stand E037. Als je in de buurt bent, kom dan maar een glaasje drinken.

Op de NOT valt altijd van alles te beleven. Naast de beurs met bijna 500 exposanten zijn er ook workshops en presentaties. Van een van de exposanten hoorde ik dat het congresprogramma al twee maanden geleden helemaal was volgeboekt. Dat lijkt mij goed nieuws want als je globaal rondkijkt over de beursvloer lijkt het er op alsof de bezoekers alleen maar komen om zoveel mogelijk goodies te scoren. Tassen vol met pennen, posters, folders, t-shirts, en zelfs stoeltjes worden mee naar huis gesleept. De vraag is, wat er met al die spullen wordt gedaan als men weer thuis of op school terug komt.

Ik ben maar eens zo vrij geweest om aan bezoekers te vragen wat ze met al die spullen gaan doen en toen werd mij verteld dat per school enkele teamleden op pad worden gestuurd om voor alle collega’s zoveel mogelijk spulletjes mee te nemen: met name foldermateriaal over allerlei producten en diensten, want elke leraar heeft een of meer speciale taken in die school en wil over de nieuwtjes op dat gebied worden geïnformeerd. Dit geldt vooral voor het basisonderwijs. Het is goed om te weten dat het zo werkt, want dat betekent dat je verhaal op de beurs zo helder moet zijn, dat de leraar dat goed kan overbrengen aan zijn collega.

Wat gisteren ook opviel waren het grote aantal studenten van de PABO die de beurs bezochten. Ook dat lijkt me goed nieuws, want zij richten zich dus tijdens hun opleiding al op vernieuwing en oriëntatie op ontwikkelingen.

Ik kan het niet nalaten nog even terug te komen op het winnen van de innovatieprijs. Voor de nieuwsgierigen onder jullie: de foto’s van de prijsuitreiking staan inmiddels op de NOT-site.  

Tromgeroffel, de vlag uit, champagne in de glazen: we hebben de NOT Innovatieprijs gewonnen!

Een fantastisch gevoel, niet alleen omdat winnen heel erg lekker is, maar vooral ook omdat deze prijs de onderwijsmediatheek eens helemaal in het zonnetje zet. Tijdens de prijsuitreiking  kreeg ik de kans om naar aanleiding van vragen van presentator Viggo Waas een paar dingen te zeggen over het belang van mediatheken voor de kwaliteit van het onderwijs en de prestaties van leerlingen. En daar werd door staatssecretaris Marja van Bijsterveld aandachtig naar geluisterd.  En nu maar hopen dat de visie op onderwijsmediatheken verbeeld in FacTotem 2.0, in goede aarde valt bij het Ministerie.
Morgen komt Plasterk naar de beurs en ik hoop natuurlijk dat hij ook de prijswinnaars komt bezoeken, zodat ik de kans krijg nogmaals de noodzaak van goede mediatheekvoorzieningen met professioneel personeel in alle vormen van onderwijs onder de aandacht te brengen.

Vandaag heb ik zelf nog niet veel van de beurs gezien. Het kostte even wat tijd om weer op aarde te landen na de bekendmaking van de prijs J, maar bekend is in ieder geval dat er op deze eerste dag meer bezoekers zijn geweest dan op de eerste dag in 2007. Verder is de maximale capaciteit van internetverbindingen in gebruik en zijn er 80.000 voorregistraties genoteerd en dat zijn maar liefst 3 records op een rij.

Dat was het even voor vandaag. Lijkt me ook eigenlijk wel genoeg en wat die champagne betreft: die wordt nu echt koud gezet, zodat we vrijdag na afloop van die beursdag eens goed kunnen toasten.   
Proost!

Nog twee nachtjes slapen … en dan begint de NOT 2009. Dat wil zeggen, dan begint de NOT 2009 officieel voor de bezoekers, maar als exposant ben ik al weken bezig met de voorbereidingen. Dat is voor een kleine zelfstandige als ik geen sinecure. Gelukkig heb ik in de afgelopen jaren wat ervaring opgebouwd, maar elke NOT is weer anders en groter. In 2007 waren er 58.000 bezoekers en dit jaar worden er zelfs nog meer verwacht.

Deze editie van de NOT is voor mij, Maarten Olden van MO,O en Marianne van Wanrooij van Connected Solutions extra spannend, want tijdens de officiële opening van de beurs op dinsdagmorgen 27 januari, worden de winnaars van de NOT Innovatieprijs 2009 bekend gemaakt. Nou ben ik normaal gesproken nogal een nuchtere tante, maar het begint wel een beetje te kriebelen, moet ik eerlijk toegeven. Meedoen is leuk, de nominatie binnenhalen is fantastisch en winnen? Vul dat zelf maar in; het dak van Hal 8 in de Jaarbeurs gaat eraf, denk ik. Enige relativering is wel van belang dus hebben we de champagne nog maar niet koud gezet

Natuurlijk is de NOT veel meer dan de Innovatieprijs en deelname. Als het enigszins kan, ga ik zelf ook altijd de beurs op om nieuwtjes te scoren, sfeer te proeven en collega’s te ontmoeten. Dit jaar heb ik nog een extra taak. In verband met de IASL-conferentie in september in Italië, zijn we naarstig op zoek naar exposanten en sponsors. Hierbij krijg ik gelukkig help van Dr. Luisa Marquardt, vice-chair van het organiserend comité van de conferentie. Luisa komt speciaal naar de NOT om met potentiële sponsors te praten en daarvoor hebben we een mooie brochure samengesteld, waarmee we de beursvloer op gaan.

Ik ga proberen tijdens de beurs te bloggen zodat ik mijn ervaringen met jullie kan delen. Wil je trouwens naar de NOT en heb je nog geen toegangsbewijs? Schrijf je dan even in. Het is gratis en je krijgt je badge keurig netjes thuis gestuurd binnen twee dagen.
Tot ziens op de NOT!

Een beetje trots mogen we toch wel zijn. Vandaag is bekend geworden dat we een nominatie voor de NOT Innovatieprijs 2009 in de wacht hebben gesleept met onze innovatie FacTotem 2.0.
We zijn genomineerd in de categorie ‘Innovatieve toepassing van facilitaire producten, inrichting of diensten ten behoeve van het onderwijs’. De prijsuitreiking vindt plaats op dinsdag 27 januari 2009, volgend op de officiële opening van de NOT.

De NOT (Nationale Onderwijstentoonstelling) is een tweejaarlijks evenement en de grootste onderwijsbeurs in Nederland. In 2007 waren er meer dan 58.000 bezoekers en het aantal voorgeregistreerden in 2009 staat nu al op ruim 50.000.
Naast een beurs is er ook een aantrekkelijk congresprogramma. In 2007 deden wij daaraan mee met een presentatie onder de titel: Kies voor beter onderwijs, kies voor de mediatheek.

In 2009 gaan we ons natuurlijk helemaal richten op FacTotem 2.0, een idee gebaseerd op een onderwijsvisie van mijzelf, vormgegeven en uitgevoerd samen met interieur- en productontwerper Maarten Olden van MO, O en software ontwikkelaar Marianne van Wanrooij van Connected Solutions. De naam FacTotem is afgeleid van factotum, manusje-van-alles en totem, symbool voor bescherming en begeleiding aan groepen mensen. Het is een concept en product in één, dat leerlingen, maar ook leraren en andere betrokkenen bij het onderwijs, stimuleert, inspireert en ondersteunt bij leren, werken en beleven.

FacTotem 2.0 wordt tijdens de NOT 2009 officieel gelanceerd. In onze stand (Hal 8, standnummer E037) kunt u ons product niet alleen bewonderen maar er ook zelf mee ‘werken en spelen’. Wilt u nu al een voorproefje van deze innovatie? Ga dan naar onze website en bekijk het filmpje en de documentatie.

Uitnodiging
Mede namens MO, O en Connected Solutions nodig ik iedereen hierbij van harte uit voor de NOT 2009 (27 – 31 januari). De toegang is gratis. U kunt zich registreren via onze aanmeldingssite.

Tot ziens in Jaarbeurs Utrecht op de NOT 2009!

Enne…. duim nog even voor ons hè

Enige tijd geleden schreef ik over mijn Open Brief aan de VO-raad om aandacht te vragen voor mediatheken naar aanleiding van de extra miljoenen voor kwaliteitsverbetering van het onderwijs. Mijn actie leverde een emailwisseling op met de directeur van de VO-raad en aangezien het een open brief was, besloot ik de reacties van de VO-raad integraal op te nemen in mijn blog.

Vandaag vond ik een mail van de VO-raad, waarin wordt verzocht de integrale tekst van de emails, uit de blogs te verwijderen. Dit heb ik gedaan en in plaats daarvan, dan maar mijn eigen woorden gebruikt. Jammer dat men zo reageert: er stond geen onvertogen woord in de mails en het maakt ‘t er voor de (relatieve) buitenstaander niet duidelijker op waar de verschillen in opvatting liggen.
De VO-raad heeft inmiddels in het VO-magazine een interview met Helen Boelens en Jaco Schouwenaar van het Kalsbeek College gepubliceerd. Een keurig interview met daarbij in een kader een deel van mijn reactie. Maar wie heeft er een abonnement op dit magazine? Met andere woorden, wie kan er nu kennis nemen van dit interview en z’n mening verder bepalen? Ik ga dit artikel hier in ieder geval niet plaatsen, want ik heb m’n lesje wel geleerd.

Mijn gastheren hebben speciaal voor mij een korte tour georganiseerd naar 3 bibliotheken in Iringa: de bibliotheek van Ruaha University, een ‘College’ gelieerd aan SAUT, een universiteit in Dar es Salaam, de Public Library van Iringa en de bibliotheek van Mkwawa University, een staatsuniversiteit. Er zijn grote verschillen met Tumaini maar ook overeenkomsten. In alle drie klaagt men over het gebrek aan bronnen en ook over het te beperkte budget. In Ruaha is wel een computerruimte maar die is momenteel niet in gebruik omdat de betreffende medewerker een opleiding volgt. De bibliotheek was een kruip- en sluipdoor van allerlei ruimtes, die wel logisch waren ingedeeld. Men komt ruimte tekort, maar ook hier wordt hard gebouwd aan een nieuwe bibliotheek.

De OB heeft maar 1 computer die enkel wordt gebruikt om te catalogiseren en is dus niet toegankelijk voor het publiek. Het is een relatief kleine bibliotheek met toch zo’n 3000 uitleningen per maand op een collectie van 17.545 boeken (de statistieken waren hier prima op orde!) en dagelijkse  openingstijden van 8.00 – 18.00 u en dit alles gerund door 4 medewerkers, zonder budget van de overheid. Een geweldige prestatie, want het zat er bomvol toen ik er was. Mkwawa doet in eerste instantie het meest modern aan: veel Pc’s waar echter niemand achter werkt: de studenten staken en zijn naar huis gestuurd. Ze zijn niet tevreden over de studiefinancieringsregeling en blijkbaar kan er niet onderhandeld worden. In deze bibliotheek valt op dat het overgrote deel van de collectie stevig achter slot en grendel (een stevig hekwerk!) staat opgesteld. Slechts een klein deel van de collectie is direct toegankelijk.

De volgende dag (zaterdag) wordt er hard gewerkt aan de nieuwbouw van de bibliotheek van Tumaini University. Ik wandel naar de ingang van de Bieb om een tweetal workshops te gaan verzorgen voor de medewerkers (zie foto boven) aldaar. Rev. Cornelius Simba wacht me bij de ingang al op en we gaan naar boven naar zijn kantoor waar stoelen, laptop, beamer, water en koekjes klaar staan.

De eerste workshop gaat over marketing, pr en dienstverlening in de bibliotheek. Ter illustratie heb ik wat boekenleggers, pennen, foldertjes en drop meegenomen. De ‘goodies’ worden dankbaar aanvaard, maar ik voel me wel een beetje als een missionaris die met spiegeltjes en kraaltjes de zwarten kwam bekeren. Ik heb echter ook wel een boodschap en dat is dat de bibliotheek meer is dan een simpele faciliteit waar studenten af en toe een boek komen halen.

In tegenstelling tot de studenten eerder deze week, zijn de medewerkers wat terughoudender, verlegener misschien ook. De boodschap die ik kom brengen is ook grotendeels nieuw voor ze: jij bent er voor de studenten; de studenten zijn er niet voor jou. Simba is dik tevreden als we na 1,5 uur voor een korte pauze naar de kantine gaan, maar ik denk dat er nog wel wat gedaan moet worden voordat die omslag in denken en doen kan worden gemaakt.

De tweede workshop gaat, hoe kan het ook anders, over information literacy. Deze workshop maakt wat meer los zeker omdat ik gezien de actualiteit voorbeelden gebruik waarin Barack Obama een rol speelt: dat spreekt aan!. De vaardigheden en kennis van online zoektechnieken is zeer gering. Niet verwonderlijk, als de toegang tot computers zo beperkt is en men dus zelf niet vaak kan oefenen. Gelukkig is de belangstelling groot. Nu maar zorgen dat er mogelijkheden worden gecreëerd om zelf aan de slag te gaan: een goede manier om de vaardigheden onder de knie te krijgen.

Aan het eind van de 2^e sessie maak ik nog even een bruggetje terug naar de 1^e. Het feit dat je n.a.v. een vraag van een student of docent ook spontaan kan aanbieden om op je eigen computer iets op te zoeken is nieuw voor ze en dat maakt de verbinding met het eerste deel compleet: anticiperen en creatief zijn, bepaalt in grote mate het niveau van dienstverlening en is een prima manier van marketing.

Na afloop van de sessies haalt Danny ons op en rijden we met een aantal medewerkers naar Riverside Campsite Iringa , (zie foto beneden) 14 km buiten de stad. Het is een camping, annex lodge, annex cursuscentrum vlak bij de kleine rivier Ruaha (er is ook een ‘grote’ Ruaha rivier). Een prachtige en rustige omgeving waar voor ons een heerlijke maaltijd wordt geserveerd en tijdens het eten een voor mij zeer leerzame en levendige discussie ontstaat over (alweer) ontwikkelingshulp, Afrikaanse politiek, globalisering en natuurlijk Barack Obama. De Afrikanen verwachten veel van hem. Het is te hopen dat z’n adagium Yes, we can, de Afrikanen inspireert om het heft zelf in handen te nemen. Ze willen dat in ieder geval zelf heel graag en zoals uit de discussie bleek: onderwijs en leren speelt daarbij een cruciale rol.

[English summary]

Teaching and Learning

My hosts have organized a tour to 3 libraries in Iringa: Ruaha University Library, Iringa Public Library and Mkwawa University Library. There are huge differences with Tumaini University Library but also similarities. All libraries are having the same challenges towards budget, collection development and technical infrastructure. Ruaha has a computer room but it is not in use, because the staff member is on a training course. The library itself is a go-through of several different rooms with books and working places for students. The library is growing out of its vest but a new library is being built. The public library is a lovely little place with 17.545 books (statistics were perfectly in order) and 3000 loans a month. It has 4 staff members but no government funding. When I visited the library, it was packed with visitors, all reading and using the resources: a wonderful performance for which they deserve a compliment.

At first site Mkwawa Library looks modern with many Pc’s, but there are no students, because they are on strike. They are having an argument with the government on scholarships and study loans and apparently negotiation seems to be rather difficult. Remarkable is the fact that most of the collection is stacked behind a vast metal fencing. So, students cannot browse through the books themselves.

The next day (Saturday), I walk up to the library to give workshops to the library staff (see photo above). Rev. Simba is already waiting for me and we start with the 1^st workshop which is on Marketing, Public Relations and Customer Services in the library. I’ve brought some ‘goodies’ like bookmarks, brochures, ball pen’s and Dutch candy, to illustrate the topic. I feel a bit like a missionary bringing knick-knack’s like in the old days, but they seem to appreciate it. Contrary to the students, the staff is a bit reserved and shy. The 2^nd workshop is on Information Literacy. In this workshop there is some more feedback: apparently this topic is more alive to them, maybe also because I’m taking Barack Obama to be used in the examples.

I’m a bit shocked about the level of their searching competencies, but on the other hand, this is to be expected if there no computers to use and practice.

At the end of the morning I’ll try to combine both topics of the workshops: if you want to be customer-oriented, you need to use all sorts of searching and retrieval techniques to help the students and faculty: a very good way of marketing the library.

In the afternoon we visit with a group of staff members, Riverside Campsite Iringa (see photo below). A Camping, lodge and language training centre where a wonderful meal is served in a very quiet and peaceful environment.

There is a lively discussion on development aid (again), African politics, globalisation and of course Barack Obama. With great interest, the Africans anticipate his presidency. The adage ‘Yes, we can’ will hopefully inspire the Africans to take their lives and development in their own hands. Anyway, that is what they want, as I’ve learned from the discussion and Education and Learning will play a vital role in this.