Digitale geletterdheid: kansen voor de onderwijsbibliothecaris

Digitale geletterdheid is een van de basisvaardigheden zoals beschreven in het eindadvies  van het Platform Onderwijs2032. In het advies wordt niet ingegaan op ‘wie’ dit onderdeel voor zijn rekening zou moeten nemen in de school en hoe dat onderwijs er precies uit zou moeten zien. Dat is ook niet eenvoudig gezien de uiteenlopende onderdelen binnen deze vaardigheid: basiskennis van ICT, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking.

Hierbij mijn reactie op ‘wie’.

Laat ik beginnen met dat ik blij ben dat gekozen is voor de term ‘geletterdheid’. In de Engelse taal wordt al veel langer de term ‘literacy’ gebruikt voor lees- en schrijfvaardigheid, maar ook voor bijvoorbeeld MIL (Media and Information Literacy). We sluiten ons hiermee niet alleen aan bij internationale terminologie, maar, en dat is belangrijker we stappen o.a. af van het idee dat informatievaardigheden vooral over vaardigheden gaan en niet over kennis, vaardigheden en attitude.

Bibliothecarissen en in het bijzonder onderwijsbibliothecarissen spelen al decennia lang een belangrijke rol in het bevorderen van geletterdheid door het aanbieden van ruime collecties boeken, het bevorderen van het plezier in lezen en door het samenwerken met vakdocenten in het kader van lees- en literatuuronderwijs. Dit geldt eveneens voor het informatievaardig maken van leerlingen (en docenten!) en het integreren van mediawijsheid in het onderwijs. De onderwijsbibliothecaris – in ieder geval in internationaal perspectief – houdt zich dus al bezig met in ieder geval twee onderdelen binnen digitale geletterdheid, naast onderdelen binnen Functionele taalvaardigheid, een ander onderdeel binnen de basisvaardigheden.

Maar hoe zit het met computational thinking? Het platform schrijft: “…leerlingen leren de essentie van computertechnologie te begrijpen en computers kunnen inzetten om een probleem op te lossen. Hoe kiest een zoekmachine bijvoorbeeld uit een grote hoeveelheid zoekresultaten een bepaalde volgorde? … Computational thinking richt zich op de vaardigheden om problemen op te lossen waar veel informatie, variabelen en rekenkracht voor nodig zijn.”

Het gaat dus om vaardigheden die aanschurken tegen de andere drie genoemde onderdelen. Twee daarvan (informatievaardigheden en mediawijsheid) zijn het domein van de onderwijsbibliothecaris. Prima reden om deze professionals dat te laten doen waar ze goed in zijn en waarin ze ruime ervaring hebben. Maar zo eenvoudig is het helaas niet. Onderwijsbibliothecarissen zijn er in Nederland nauwelijks; er zijn al decennia lang geen opleidingen meer en destijds afgestudeerden beschikken meestal niet over de competenties die (internationaal) aan deze beroepsgroep worden gesteld. Het is daarom belangrijk dat er wordt geïnvesteerd in het ontwikkelen van een goede opleiding en voldoende bij- en nascholing voor o.a. bibliothecarissen, leraren, mediathecarissen, mediacoaches e.a. die zich op dit moment bezig houden met informatievaardigheden en mediawijsheid. Het wiel hoeft daarvoor niet opnieuw te worden uitgevonden; in de VS, Canada, Australië maar ook in Europa bestaan goede opleidingen voor ‘Teacher-Librarians’. Tijdens IASL2015, afgelopen zomer, is vastgesteld dat verschillende universiteiten bereid zijn hun expertise, jarenlange ervaring en curriculum te delen met universiteiten in Nederland (en daarbuiten). Een opleiding tot onderwijsbibliothecaris kan daarom op redelijk korte termijn worden gerealiseerd, zonder enorme geldinvestering. Bovendien zijn er al opleiders beschikbaar, o.a. bij de Open Universiteit.

En, er is nog meer. De internationale opleidingen bieden veel meer aan dan alleen de competenties op het gebied van informatievaardigheden en mediawijsheid. De onderwijsbibliotheek (mediatheek/olc/bibliotheek) wordt beschouwd als ‘de hub’ in het (digitale) onderwijs en de onderwijsbibliothecaris als degene die i.s.m. vakdocenten uitvoering geeft aan de vaardigheid ‘digitale geletterdheid’ zoals door het Platform beschreven.

Hier liggen kansen voor de Beroepsvereniging Mediathecarissen (BMO) en individuele beroepsbeoefenaren. Grijp die kans zou ik zeggen en draag bij aan Onderwijs2032.

 

Seeking reflections on parenting, by parents of young adults

Op verzoek van Lizzy Chase hierbij een oproep voor bijdragen aan een nieuw e-book:

Dear friends

I am seeking contributions for a book of parenting reflections, written by parents of young adults. The deadline is mid-March 2012 and the word length is 1000-2000 words. If you are interested, please email me at lizziechase@hotmail.com to receive the writing brief and some pieces which have already been contributed. I intend the book to be published as a free online downloadable ebook, in a PDF format.

I am asking you to forward this email to any friend you have who may be interested – who is a parent of a young adult. Contributions can be ANONYMOUS – please indicate that you have changed names, by placing an ASTERISK next to the title of your piece.

Thanks so much for passing this on to interested people!
My previous ebook is published at http://otherworlds.yolasite.com

Cheers
Lizzie

’t Is weer voorbij, die mooie zomer

2011 was voor anderen misschien een natte , maar voor mij vooral een mooie zomer. Twee reizen, een naar Zuid-Afrika en een naar Jamaica, zorgden voor een vol en rijk seizoen.
In Zuid-Afrika nam ik deel aan door Equal Education georganiseerde debatten in Johannesburg en Kaapstad over onderwijsbibliotheekwerk in Zuid-Afrika. In Jamaica vond de 40ste IASL-conferentie plaats, een jubileum dus. Hieronder een korte impressie van beide evenementen.

EE debatten in Zuid-Afrika
Equal Education is een organisatie, gerund door voornamelijk jonge mensen, toegewijd aan kwaliteitsonderwijs. EE is o.a. bekend van de campagne 1 school, 1 library, 1 librarian waarover ik al eerder blogde.
Op 2o en 21 juni jl., vonden er 2 debatten plaats als voorloper van de conferentie The People’s Summit for Quality Education. Albert Boekhorst (IFLA sectie IL), Busi Dlamini (Director Africa IASL), Khanyi Dubazana (Director of ELITS), James Henri (Voormalig president IASL), Daniel Mangale (African Network for School Librarianship), Luisa Marquardt (Director Europe IASL), Sandy Zinn (Department of Library and Information Science, University of the Western Cape & Moderator) en deze blogger (namens ENSIL) discussieerden over vragen als ‘what do we mean by school libraries in the South-African context’, ‘what is the role of school libraries in South Africa’, ‘why is it so difficult to advocate school libraries’, ‘who do we need to leverage on school libraries’ and ‘why are librarians important in addition to school libraries’.
De debatten werden prima bezocht; in Johannesburg ca. 85 personen en in Kaapstad ruim 200, waaronder vele studenten.
Het onderwijs in Zuid-Afrika kent vele uitdagingen, maar voor het ontwikkelen van kwalitatief hoogwaardige onderwijsbibliotheken zijn nog vele hobbels te nemen. Om er eentje te noemen: de komende jaren moeten er minstens 30.000 onderwijsbibliothecarissen worden opgeleid om aan de vraag voor professionals in de onderwijsbibliotheken te kunnen voldoen. Het goede nieuws is dat er in ieder geval een debat plaats vindt. En hoe: de emoties liepen soms hoog op, vooral bij de studenten die de beleidsmakers en politici verweten onvoldoende te doen aan de verbetering van het onderwijs in het algemeen en het beschikbaar zijn van bibliotheken in het bijzonder. Een uitgebreid verslag van de debatten is te vinden op de site van Equal Education. Op de foto het panel in Kaapstad (v.r.n.l.): Sandy Zinn (achter de microfoon), James Henri, Luisa Marquardt, Albert Boekhorst, Lourense Das, Khanyi Dubazana en Daniel Mangale.

IASL in Jamaica
Jaarlijks organiseert IASL een internationaal congres en dit jaar werd de 40e editie gehouden in Jamaica. Een juiste keuze, want 40 jaar geleden werd IASL tijdens een docentencongres in Jamaica opgericht. Veel van de toenmalige initiatiefnemers waren aanwezig en werden in het zonnetje gezet tijdens een sprankelende welkomstreceptie met veel muziek en dans. Naast het ‘reguliere’ congres vond tevens de 15e editie plaats van het International Forum on Research in School Librarianship. Twee jubilea die met gepaste trots werden gevierd.
Het was een uitstekend congres met interessante sprekers waaronder Ellen Tise, IFLA President 2009-2011, Ross Todd, Carol Gordon, Hopeton Dunn en Lyn Hay, een groot aantal sessies waarin uiteenlopende onderzoekresultaten werden gepresenteerd, poster sessies en professional papers. Daarnaast een uitgebreid cultureel programma met veel muziek, storytelling en … eten!
Een interessant onderdeel dit jaar was ook een gezamenlijke pre-conference / Satellite event van IASL met IFLA School Libraries and Resource Centres section met als thema School Libraries: Best Practices for e-Learning. In het programma veel aandacht voor een groot e-learning project dat momenteel plaats vindt in Jamaica, met een keynote van Avril Crawford, CEO en Programme Coordinator van e-Learning Jamaica, een samenwerkingsproject van het Ministerie van Onderwijs en Jeugdzaken (MOEY), en het  Ministerie van Industrie, Technologie, Energie en Handel (MITEC), gevolgd door korte presentaties en een paneldiscussie van en met Jamaicaanse betrokkenen: een schoolleider, onderwijsbibliothecaris, universitair docent en entrepreneur, en een vertegenwoordiger van OLPC (One Laptop per Child). De middag werd gevuld met presentaties van e-learning voorbeelden uit andere landen en een workshop waarin de deelnemers zelf aan de slag gingen met uitdagende cases. Aan dat laatste mocht ik ook een bijdrage leveren. Het was niet de eerste keer dat IASL en IFLA SLRC samenwerkten en zeker ook niet de laatste keer. De joint committee is alweer aan het brainstormen over nieuwe projecten. Ik hou jullie op de hoogte. IASL Kingston, Jamaica 2011

 

 

 

Deze zomer heb ik weer veel geleerd over samenwerken, culturele verschillen en overeenkomsten, onderwijsvernieuwingen en de rol van de onderwijsbibliotheek hierin. Mijn belangrijkste uitkomst? Dat de ‘human factor’ een cruciale rol speelt. Niet alleen binnen organisaties zoals IASL, maar juist ook op de werkvloer in de eigen biblio/mediatheek. Prachtige inrichtingen, state-of-the-art faciliteiten, geweldige collecties, snelle internetverbindingen, flitsende projecten, portals en acties. Prachtig allemaal, maar het echte verschil wordt gemaakt door de persoon (= biblio/mediathecaris). Is dit nieuws, nou misschien niet maar voor mij wel weer een bevestiging dat er veel meer aandacht moet zijn voor de invloed van personen op onderwijs- en bibliotheekinnovatie, en wat minder op de technologie. Wil je meer weten over beide evenementen? Op verzoek mail ik je graag mijn eigen verslagen die zullen worden gepubliceerd in de IASL Newsletter. Je kunt natuurlijk ook lid worden van IASL ;-).

Onderwijsbibliotheek voor leraren

TeachersChannel

Deze week is Teachers Channel live gegaan. Volgens de partners (= eigenaren en producenten) is Teachers Channel “hét professionaliseringsplatform voor het onderwijs! In Teachers Channel vindt u een volledige onderwijsbibliotheek die zoekopdrachten mogelijk maakt in maar liefst zo’n zeventig relevante onderwijsdatabanken. Van Acadin tot Wikiwijs, van de Onderwijsdatabank tot Tijdschriftenplein, van video’s tot tijdschriftartikelen en van studieboekenbibliotheken tot lesideeën. Met het vastleggen van uw eigen interesses kunt u een eigen profiel creëren en zodoende de zoekresultaten afstemmen op uw specifieke interesses. U maakt daarmee uw eigen onderwijspagina waardoor u volledig op de hoogte blijft in uw vakgebied.” (bron: Bos Onderwijs Consultancy en Koninklijke Van Gorcum BV [marketing@vangorcum.nl])

Of dit allemaal klopt, kan ik niet controleren. De toegang tot deze tool is (evenals Wikiwijs) voorbehouden aan scholen en de daar werkende professionals. Mediathecarissen kunnen zich natuurlijk wel registreren. Vraag dan wel even van te voren het BRIN nummer van je school op. Ik hoor graag de ervaringen van de gebruikers.

“Schoolbibliotheken: kans voor de toekomst?”

Reactie op special van Leesgoed, nr. 3, 2010.

Geachte redactie,

Wat verlaat, door de vakantie, wil ik graag reageren op de special van Leesgoed over schoolbibliotheken. Laat ik beginnen met mijn waardering uit te spreken voor de opzet en inhoud van dit nummer. Ik ben blij dat er zoveel aandacht is voor de schoolbibliotheek en met zoveel diversiteit aan bijdragen en auteurs.

Enkele jaren geleden verklaarde ik in een interview in Dossier Kennis & Media[1] dat Nederland voor wat betreft schoolbibliotheken in de onderste regionen verkeerde en helaas moet ik constateren dat dit nog steeds het geval is. Er zijn hiervoor diverse oorzaken.

We hebben in Nederland geen traditie in de ontwikkeling van schoolbibliotheken; niet wat betreft beleid, collecties, inrichting, beheer en zeker ook niet voor wat betreft personele bezetting. Behoudens enkele internationale scholen, ken ik geen basisscholen met een professionele schoolbibliothecaris in dienst. In het voortgezet onderwijs is de situatie iets beter, maar mijn schatting is dat het percentage professioneel opgeleide (fulltime) medewerkers in de mediatheken ver onder de 50 % ligt. Het ontbreken van een goede opleiding op dit gebied helpt natuurlijk ook niet echt. Het beroep ‘schoolbibliothecaris’ of ‘mediathecaris’ wordt niet als een onderwijsvak gezien, althans niet door SBL (Stichting Beroepen in het Onderwijs), en de diverse onderwijsvakorganisaties zoals schoolraad PO en VO. Het is in dit kader ook niet verwonderlijk dat er binnen het onderwijs in Nederland weinig belangstelling is voor schoolbibliotheken, want onbekend maakt onbemind. Er vindt vanuit deze sector dus geen stimulans plaats om alle scholen van goed geoutilleerde bibliotheken te voorzien.

Het beroep schoolbibliothecaris of onderwijsbibliothecaris (mijn voorkeursterm) is echter wel degelijk een vak. Niet omdat ik dit schrijf, maar omdat het een internationaal geaccepteerd en gewaardeerd vak is. Een vak dat onderwerp is van uitvoerige studies en onderzoek; een vak dat in de VS, Canada, Australië en diverse landen in Europa een kwalificatie op mastersniveau vereist. De professionals werkzaam als onderwijsbibliothecaris leveren een belangrijke bijdrage aan het primaire onderwijsproces. Een daar zit ‘m wat mij betreft nu ook de kneep. In Nederland zijn vooral openbare bibliotheken de promotors van schoolbibliotheken. Hoe sympathiek en in vele gevallen waardevol ook, OB-professionals zijn geen onderwijsprofessionals. De rol binnen het primaire onderwijsproces wordt niet waargemaakt, waardoor scholen, leraren, ouders, directies, besturen en beleidsmakers de meerwaarde van de onderwijsbibliotheek niet zien. De vraag ‘waarom hebben we eigenlijk een schoolbibliotheek nodig’ echoot daarom weer volop door het land. We hebben de (lokale) bibliotheek en het internet, dus waarom investeren in een onderwijsbibliotheek?

Het antwoord van de bibliotheken, gestimuleerd door projecten onder de regeling ‘Combinatiefuncties’ is de Brede School bibliotheek met een focus op leesbevordering en mediawijsheid. Dat lijkt mooi, maar het is slechts een deel van de taart.

Een professionele onderwijsbibliotheek maakt een onlosmakelijk onderdeel uit van alle onderwijsactiviteiten: leren, lezen, beleven, creëren, experimenteren, communiceren, samenwerken en delen, zowel binnen als buiten het schoolgebouw. Een dergelijke holistische aanpak ontbreekt in Nederland en dat komt mede door de afwezigheid van specialistische kennis binnen scholen en bibliotheken.

Het verklaart ook de stelling van Kees Broekhof (pag. 83) “Het is voor de schoolbibliotheek niet mogelijk om de bijdrage aan de leerresultaten te meten [sic], maar het is wel mogelijk om bij te houden wie wat leent en om te achterhalen in hoeverre geleend materiaal wordt gebruikt [sic]”. Laat ik hierbij iedereen (nogmaals) van deze dwaalstelling afhelpen: al decennia lang wordt onderzoek gedaan naar de relatie onderwijsbibliotheek en leerresultaten en de uitkomsten zijn volstrekt helder. Er is ‘onweerlegbaar bewijs’* dat onderwijsbibliotheken een positieve bijdrage leveren aan de onderwijsprestaties van leerlingen. In cijfers uitgedrukt gaat het om een verbetering van 10 – 20 % (!) uiteraard afhankelijk van de toegepaste succesfactoren.

In deze special van Leesgoed is veel aandacht voor de rol van de bibliotheken binnen het onderwijs. Het gaat hier om een belangrijke bijdrage van de (lokale) bibliotheek die echter nooit de rol en taak van onderwijsbibliotheek kan innemen. Vandaar ook de huidige actie voor ‘A Library in Every School’ (ALIES) vanuit Stichting ENSIL, IFLA School Libraries en Resource Centers en IASL. Elke school verdient een professionele bibliotheek met een professioneel opgeleide en gekwalificeerde onderwijsbibliothecaris. De onderwijsbibliotheek vervult een onmisbare onderwijskundige functie in het onderwijs. De school en zijn medewerkers en leerlingen bepalen de inhoud, koers en het gebruik en met welke partners zij willen samenwerken. Dat de bibliotheek een belangrijke partner is, moge duidelijk zijn maar een schoolbibliotheek die buiten het primaire proces slechts een paar functies vervult, zal nooit worden ervaren als ‘onmisbaar’ of ‘onvervangbaar’. Bij gebrek aan geld of mankracht kan met een pennenstreek zo’n schoolbibliotheek van tafel worden geveegd: er zijn toch alternatieven zoals het web en de bieb?

Het zou mooi zijn als de Nederlandse bibliotheken, zoals collega’s elders (Australië, Zuid-Afrika[2], Italië[3]), het ALIES initiatief zouden steunen: goede, professionele onderwijsbibliotheken met een anker in het primaire onderwijsproces zijn goed voor de bibliotheken. Zij versterken de (landelijke) bibliotheekfunctie en de ontwikkeling van langdurige en kwalitatief hoogstaande relaties met scholen. Het vraaggericht werken wordt een fluitje van een cent; leesbevordering en mediawijsheid zijn geen opties maar core-business en met een substantiële verbetering van de onderwijsprestaties in het verschiet, krijgt de kenniseconomie in Nederland een echte boost. Dat is niet slechts een kans maar een echte bibliotheekinnovatie.

Met vriendelijke groet,
Meles Meles SMD
Lourense Das

Stichting ENSIL http://www.ensil.eu
IFLA SLRC http://www.ifla.org/en/school-libraries-resource-centers
IASL http://www.iasl-online.org
Facebook page ALIES http://www.facebook.com/home.php?sk=lf#!/pages/A-Library-in-Every-School/123615464341320

*Er zijn tientallen onderzoeken gedaan in de VS, Canada, Australië en Europa, gebruik makend van een andere methodologie, maar telkens met dezelfde uitkomsten. Dr. Ross Todd beschreef dit eerder als ‘irrefutable evidence’.


[1] Nederland in de onderste regionen: interview met Lourense Das. Dossier Kennis en Media 2004, december (6).
[2] 1 school, 1 library, 1 librarian campaign.
Equal Education has made a call for a 24 hour fast for school libraries from Thursday, 29 July – Friday, 30 July. Yolanda Benya, Grade 12 learner and EE leader says “Our campaign for school libraries continues. We refuse to eat for 24 hours. This will send a message. We need books and libraries and a decent education for the sake of our lives. Support us”.
[3] July 23rd, a meeting was held at the Italian Ministry for Education in Rome. A delegation of the AIB-CNBS (i.e.,  Italian Library Association – National Standing Committee for School Libraries) could met some representatives of the Ministry in order to discuss issues and ideas about the situation of school libraries and librarians in Italian schools, and hopefully (re-)activate a fruitful collaboration. Prof. Donatella Lombello (Associate Prof. at Padua Univ. and coordinator of the AIB Committee), prof. Mario Priore (school teacher and librarian, school teacher and librarian’s trainer, member of the AIB Committee) and Prof. Luisa Marquardt could advocate for school libraries and librarians. We explained the need for a school library professionally equipped and managed, adequately funded, etc. We could also present some ideas and projects (at no or small cost for the central administration) which could foster the schools in their reading and library projects, enhance their activities and services etc. [sic]

Goochelen met informatievaardigheden

Informatievaardigheden of Mediawijsheid: dit was een van de zaken die aan de orde kwamen tijdens het openingscongres van de Maand van het Vinden, gisteren 7 april 2010 op het Barlaeus Gymnasium in Amsterdam.
Prettige muziek van BassicVibes omlijstte een viertal sprekers en de lancering van het nieuwe boek van initiatiefnemer van deze Nederlandse variant van de Amerikaanse Information Literacy Month (afgelopen oktober), Peter den Hollander.

De presentaties waren een goede mix van academische en praktische gezichtspunten. Roeland Smeets, mediathecaris van het Barlaeus deed de aftrap met een interessant verhaal over de manipulatie van informatie.  Aan de hand van het boek van Nick Davies ‘Gebakken lucht’ toonde hij voorbeelden van manipulatie en propaganda en sloot af met een welgemeend pleidooi voor structurele aandacht voor Informatievaardigheden in het voortgezet onderwijs.

Voor mij bijzonder interessant was de presentatie van geschiedenis docente Sabine Onvlee. Zij vertelde hoe ze met vallen en opstaan informatievaardigheden in haar lessen implementeert en daarvoor de hulp van mediathecaris Roeland Smeets inroept. In haar presentatie ging ze in op de rol van de traditionele docent die zweert bij boeken en de post-modernisten die alleen maar met digitale informatie willen werken. Sabine kiest voor de middenweg: gebruik de informatie die past binnen je leerdoel en soms zijn dat boeken, soms zijn dat digitale bronnen en vaak zijn het beide. Duidelijk is voor haar in ieder geval wel dat leerlingen niet van nature informatievaardig zijn: docenten hebben een taak om hun leerlingen binnen het onderwijsleerproces daarbij te begeleiden en hen deze specifieke competenties bij te brengen.

Sabine’s verhaal sloot mooi aan bij Albert Boekhorst’s pleidooi voor het toepassen van de ruime interpretatie van informatievaardigheden en de presentatie van Amber Walraven die resultaten van haar onderzoeken afwisselde met aanbevelingen voor docenten: ga uit van wat je wil bereiken en kies daar de lesmethode en de te gebruiken informatie bij. (De presentaties zullen op de site van de Maand van het Vinden worden gepubliceerd).

Zoals gezegd, Informatievaardigheden of Mediawijsheid, dat onderwerp kwam een paar keer terug. De traditionele pleitbezorgers van informatievaardigheden weten het al jaren: informatievaardigheden horen thuis in het primaire leerproces. Dat was al zo in het predigitale tijdperk en dat is nog steeds zo. Maar door de technologische ontwikkelingen en de groei van de hoeveelheid informatie en de diversiteit aan verschijningsvormen , hebben de postmoderne mediawijsheid adepten zich een deel van dit domein toegeëigend. De focus ligt bij hen op het gebruik van die media  en niet op de leerdoelen.

En daarmee komen we bij het sluitstuk van de middag namelijk het aanbieden van het eerste exemplaar van het boek van Peter den Hollander: Goochelen met informatievaardigheden: een didactische aanpak.
Uitgeverij Coutinho – ISBN 978 90 469 0200 4

Het boek bevat bijdragen van o.a. Albert Boekhorst, Remco Pijpers en Els Kuipers. Bij mijn weten is dit het eerste echt didactische boek over informatievaardigheden. Het is speciaal bedoeld voor (aankomende) leraren, maar is ook waardevol voor mediathecarissen, juist vanwege de didactische onderbouwing. Het is een belangrijk boek omdat het niet gaat over de vraag of informatievaardigheden thuis horen in het onderwijs, maar over de vraag   hoe je die competentie aanleert. Het boek geeft daartoe vele handreikingen, ook via twee websites die aanvullende informatie bevatten, waaronder oefeningen.
Voor mij een aangename verassing was het hoofdstuk ‘Hoe kinderen leren’ en ook de vertaling en bewerking van Carol Kuhlthau’s onderzoek, gepubliceerd in haar baanbrekende werk Seeking Meaning, in een tweetal hoofdstukken. Dit is geweldig, want nu kunnen nog meer mensen kennis nemen van haar belangrijke onderzoek.

Valt er dan niks aan te merken op dit boek? Jazeker wel. Het taalgebruik en niveau van de hoofdstukken wisselen nogal. Jammer want een goede redactie had dit kunnen voorkomen. Verder had voor mij de rol van de functie mediatheek en de functionaris mediathecaris  wat meer voor het voetlicht mogen komen.

Al met al onvoldoende redenen om dit boek niet warm aan te bevelen. Evenals de andere activiteiten binnen de Maand van het Vinden. Check de website en doe mee.

En wat betreft het boek: Kopen dus en Gebruiken!

Petitie

Onlangs is in de UK een actie gestart om bibliotheken in het onderwijs bij wet verplicht te stellen. Downingstreet 10 kent een optie om een petitie in te dienen en er wordt natuurlijk gerekend op een groot aantal handtekeningen. Helaas mogen alleen ‘British citizins’ tekenen, want anders had ik zeker mijn handtekening gezet.
Een vergelijkbare actie werd vorig jaar ondernomen in de deelstaat Brandenburg (Duitsland); ook daar kon een petitie getekend worden en deze stond wel open voor burgers buiten de deelstaat.

Een petitie lijkt mij een mooie gelegenheid om je onderwerp in de schijnwerpers te zetten en de manier waarop je dat in de UK (en ook in Brandenburg) kan doen spreekt mij wel aan. Je betrekt burgers meteen bij beleid. Misschien een suggestie voor onze regering?

Nu even terug naar het onderwerp. De wettelijke verplichting om elke school te voorzien van een bibliotheek / mediatheek is in Europa een hot issue. A.s. maandag (15 juni) wordt bekend of een dergelijke wet in Zweden zal worden ingevoerd. Op dit moment is in de volgende landen wetgeving m.b.t. onderwijsbibliotheken en/of onderwijsbibliotheken: Denemarken, Frankrijk (voortgezet onderwijs), Kroatië, Hongarije (voortgezet onderwijs), IJsland (basis en voortgezet onderwijs), Portugal, Servië, Slovenië. Een opvallend lijstje, want er ontbreken nogal wat West-Europese landen, waaronder Nederland en België.

Ben  benieuwd of de petitie in de UK resultaat gaat opleveren. Dat zou een impuls kunnen zijn om in Nederland actie te ondernemen, samen met schoolleiders en leraren in basis- en voortgezet onderwijs.

Digitale schoolborden (2)

Gisteren iets te rap op ‘publiceren’ geklikt, want er zijn nog meer interessante links (met dank aan collega’s overzee) over dit onderwerp te melden. Dus hierbij nog een paar:

Er is een Engelstalige discussielijst EDTECH genaamd, waarin regelmatig over digiborden wordt geschreven en gediscussieerd. Check vooral even het archief van de lijst.

Kent ICT is een bedrijf dat naast lessenideën en powerpoints!, heel veel informatie geeft over het gebruik van digiborden. Deze site richt zich vooral op primair onderwijs.

Smarttech biedt ingedeeld naar thema een overzicht met lessen en websites voor het gebruik van een digibord in de klas of mediatheek.

Craig Nansen heeft een Delicious site opgezet over digiborden, met maar liefst 159! bronnen erop.

Als er nog meer interessante links zijn te vermelden, kom ik er nog een keer op terug. 

Digitale schoolborden

Digitale schoolborden zijn gewilde ‘speeltjes’ in het moderne onderwijs. Op de onlangs gehouden NOT werden ze weer in alle soorten en maten aangeboden. Een paar jaar geleden woonde ik een workshop bij over het gebruik van een digibord in de mediatheek. Heel interessant, maar als je het zelf niet dagelijks in de praktijk gebruikt, zakt die informatie weer weg. Onlangs vroeg iemand me of ik wat kon vertellen over het gebruik van een digibord in de mediatheek en daarom ben ik maar eens op zoek gegaan naar interessante bronnen. Hieronder een overzichtje.

Kennisnet heeft een uitgebreide website met informatie over digitale schoolborden: een stappenplan voor de aanschaf, lessen en tips, zowel voor basis als voortgezet onderwijs.

Digitale schoolborden.nl is een bedrijf dat informatie geeft over verschillende merken en soorten digiborden.

Rick Mulholland is een Canadese mediathecaris die op zijn blog informatie geeft over het gebruik van een digibord in de mediatheek.

Tot slot, SMART biedt een behoorlijk breed overzicht van lessen (in het Nederlands) die je met behulp van een digibord kunt verzorgen.

Buffelen

Het begint nu blijkbaar goed door te dringen dat we de NOT Innovatieprijs hebben gewonnen, want gisteren was het razend druk in de stand. Veel bekenden en collega’s kwamen op bezoek en lieten zich informeren over FacTotem 2.0, de prijs en de prijsuitreiking.

Het is fijn te constateren dat wij niet alleen erg blij zijn met de prijs, maar dat vakgenoten het ook weten te waarderen. Het is tenslotte een prachtige opsteker voor het onderwijsmediatheekwerk in Nederland.

Gisteren kwam ook een van de juryleden in de stand om FacTotem 2.0 nader te bekijken en kennis te maken met de winnaars. Hij vertelde me dat we de prijs vooral hebben gekregen vanwege de ‘Virtuele Akela’ die erin opgenomen is: een tool om leerlingen gestructureerd informatie te laten vinden en verwerken. De ‘Virtuele Akela’ is mijn eigen idee en ik ben er natuurlijk nog eens extra trots op dat dit de doorslag heeft gegeven om de prijs te winnen.

Voordat ik nou echt langs m’n schoenen ga lopen, eerst nog maar ‘ns twee dagen ‘buffelen’ op de beurs. Bezoekers stellen (terecht) kritische vragen en dat houd je gelukkig met beide benen op de grond.

Trouwens: die champagne komt er toch hoor: vanavond om 17.00 u in Hal 8, stand E037. Als je in de buurt bent, kom dan maar een glaasje drinken.