Mevrouw Das & De Mediatheek

Op uitnodiging van mw. Iris Wolf, voorzitter van het Bundesverband Leseförderung, bezocht ik uit hoofde van mijn functie als coordinator van Stichting ENSIL van 15 – 18 oktober de Frankfurter Buchmesse.

Deze gigantische boekenbeurs omvat 8 hallen met 7000 exposanten en 2500 evenementen. Een beetje veel om in ruim 2 dagen te doen, dus moesten er keuzes worden gemaakt. Ik koos voor hal 3 (jeugdliteratuur) en hal 4 (onderwijs). 
Tijdens m’n bezoek sprak ik met vele uitgevers, boekverkopers, docenten en (school)bibliothecarissen over – hoe kan het ook anders –  bibliotheken in het onderwijs.

 Op zaterdag de 17e oktober, vond een speciaal congres en tentoonstelling plaats onder de titel ‘De lerende samenleving’. Het congres bestond uit lezingen en workshops en in de tentoonstelling mocht ik ENSIL vertegenwoordigen en de nieuwe flyer uitdelen. 
Een dag eerder woonde ik een openbaar debat bij: ‘Bibliotheek en Onderwijs – eisen en uitdagingen voor de toekomst?’ Mediatheken waren vertegenwoordigd door Guenther Bree, voorzitter van de Hessische LWSVO, LAG e. V.  en de winnares van de Hessische  ’schoolbibliotheek van 2009 – prijs’. Guenther kweet zich prima van zijn taak en onderstreepte het belang van mediatheken voor kwalitatief goed onderwijs. Deze boodschap herhaalde hij in zijn workshop tijdens het congres, met als titel ‘Mediatheken, de motor van het onderwijs’.

Naast dit congres en de contacten op de beursvloer, was de Messe voor mij vooral interessant door de contacten met de leden van het Bundesverband Lesefoerderung e.V. Stuk voor stuk, demonstreerden deze zzp-ers hun passie voor lezen, boeken en de ontwikkeling van kinderen en jongeren op een professionele, creatieve maar vooral ook betrokken wijze. Het Bundesverband bestaat uit kleine zelfstandigen (leraren, journalisten, boekverkopers, kleine uitgevers) die voor scholen, lokale bibliotheken, overheden en anderen leespromotie projecten ontwikkelen en uitvoeren. Het netwerk is nog jong, want het is pas actief sinds maart van dit jaar, maar ik heb er alle vertrouwen in dat het een succes wordt. In de paar maanden van hun bestaan wisten ze een plaats op de Messe te veroveren en presenteerden ze een handzaam boekje vol met adressen, projecten en activiteiten en op het terrein van leesbevordering in geheel Duitsland.

Een ander interessant netwerk is het Netzwerk Mehrsprachigkeit. Deze groep vertegenwoordigt uitgevers uit een groot aantal Europese landen (Nederland ontbreekt!) van meertalige boeken voor kinderen. Deze boeken bevatten dus teksten in twee of meer talen. In onze huidige multiculturele samenleving en inmiddels meertalig onderwijs zijn dit soort boeken interessant. Met verve werd recent onderzoek aangehaald waaruit is gebleken dat vooral kinderen van immigranten eerst de ‘familie-taal’ moeten leren voordat een nieuwe taal kan worden aangeleerd. Dit soort boeken kunnen kinderen helpen naast de taal van hun familie en gezin, ook de taal van het nieuwe thuisland onder de knie te krijgen en dat ook nog door middel van plezier in het lezen met behulp van leuke boeken. 

De derde organisatie die het verdiend om hier te noemen is EEPG – European Educational Publishers Group. Deze club van Europese uitgevers van schoolboeken, vertegenwoordigt uitgevers uit 25 Europese landen. Hun website geeft waardevolle informatie over schoolboeken in Europa en de producenten ervan.

Tot slot nog twee organisaties die de moeite van het noemen waard zijn: de Phantastische Bibliothek en de  International Youth Library.
De Phantastische Bibliothek, gevestigd in Wetzlar (Duitsland) is de grootste bibliotheek op het gebied van Fantasy, Science Fiction, Horror, Utopia, Reizen en avontuur, sprookjes, mythen en legenden, ooit gepubliseerd in de Duitse taal.
De International Youth Library  is de grootste bibliotheek van internationale kinder- en jeugdliteratuur ter wereld. Deze bibliotheek is in 1949 opgericht en sindsdien continue uitgebreid tot een internationaal geaccepteerd en gewaardeerd centum voor ’s werelds kinder- en jeugdboeken. Als slagroom op de taart, bevindt dit museum zich in een echt kasteel: Schloss Blutenburg, in de buut van Munchen.

Kortom, mijn bezoek aan de Frankfurter Buchmesse was de moeite waard: veel nieuwe contacten opgedaan, leuke mensen ontmoet en veel, heel veel interessante informatie en links verzameld.

NB: alle links en nog veel meer, zijn uiteraard opgenomen in de ENSIL Delicious pagina.

Deze week is het Nationale Onderwijsweek. Dat betekent vaker dan gewoonlijk berichtjes in kranten en tijdschriften over onderwijs en een heus televisieprogramma met de verkiezing van de leraar PO, VO en MBO van het jaar. Met de verkozen leraren van het jaar is niks mis: gepassioneerde en getalenteerde docenten die met veel enthousiasme hun werk doen en er ook nog leuk over kunnen vertellen!

Maar mijn ‘nationale onderwijsweek’ werd bepaald door het meer dan fantastische artikel in School Library Journal, van Joyce Valenza en Doug Johnson met als titel ‘Things that keep us up at night’.
Beide auteurs zijn expert op hun vakgebied en hebben hun sporen verdiend. Dr. Ross Todd noemde Joyce Valenza, een van de beste en meest spraakmakende onderwijsbibliothecarissen in de VS. Joyce is niet alleen bekend van haar blog en de geweldige website die ze ontwikkelde voor de leerlingen en docenten van haar school, maar ook door haar baanbrekende werk voor het onderwijsbibliotheekwerk in het algemeen. Doug Johnson is een interessante spreker, vernieuwer en blogschrijver.

Ik ga hier niks verklappen over het artikel. Gewoon zelf lezen en genieten! Een geweldig cadeautje voor International School Library Month. Veel plezier.

UNESCO heeft deze week een bericht geplaatst over de onlangs gehouden 38e International Conference van IASL in Abano, Italië. In het bericht staat onder meer: “This year’s theme, School Libraries in the Picture: Preparing Pupils and Students for the Future, highlighted the increasingly important role of school libraries to equip students in the 21st century with the abilities to use information effectively and develop critical thinking and life-long learning skills that are essential to responsible citizenship”.

Dit is goed nieuws want het vakgebied kan wel wat steun gebruiken van (internationale) organisaties. UNESCO nam overigens zelf deel aan de conferentie in de vorm van een keynote verzorgd door Ms. Misako Ito van Unesco. De aandacht van UNESCO voor informatie- en mediawijsheid sluit naadloos aan bij het thema van de conferentie dit jaar. Het thema blijft overigens ‘in the picture’, want ook ISLM heeft hiervoor gekozen, maar daarover een andere keer meer.

Onder bovenstaande titel vindt van 18 oktober tot en met 8 november de 3e Online Conferentie van Yourschoollibrary.org plaats.

De eerste twee conferenties waren een groot succes, zowel door het aantal deelnemers als hun positieve reacties op de diversiteit en kwaliteit van de presentaties.
David Loertscher, bekend vanwege zijn groot aantal publicaties over samenwerking tussen mediathecarissen en leraren, is een van de presentatoren in de derde editie.

Deze conferenties zijn interactief. Het is dus leren met elkaar en door elkaar en dat maakt het extra interessant.

De rest van je leven (= toekomst) begint vandaag, dus meld je aan en doe mee. Meer informatie is te vinden via de links.

Net terug uit Italië, met tassen vol wasgoed, een Pc vol met nog af te handelen emailtjes en werk en m’n hoofd vol met nieuwe ideeën, gedachten en inspiratie, wil ik graag een paar zaken alvast met jullie delen.

Het is geweldig dat dit jaar voor het eerst leden van de LWSVO hebben deelgenomen aan HET internationale congres op ons vakgebied, nl. de 38e editie van de International Conference en het 13e Research Forum van IASL (International Association of School Librarianship) in Abano Terme in Italië. Er waren ruim 300 deelnemers (leraren, schoolleiders, mediathecarissen) uit meer dan 50 landen: van Japan tot de UK en van China tot Nieuw Zeeland.
De kwaliteit van de sessies was, zoals gewoonlijk, weer hoog en de onderlinge contacten hartverwarmend.

Voor mij voelt de IASL conferentie altijd als een warm bad: ontspannend en verfrissend tegelijkertijd. Eindelijk weer eens gesprekken over je vak waar je wat van meeneemt; discussies over zaken die er echt toe doen met mensen met verstand van zaken en interessante ideeën. Genoeg ‘food for thought’ voor een jaar. En nu gaan sparen voor de volgende conferentie(s): 2010 in Brisbane (Australië), 2011 Kingston (Jamaica) en 2012 Texas (VS).

Voor degenen die er waren en nog even willen nagenieten en degenen die er niet waren en willen weten wat ze gemist hebben: kijk op de site van Library Media Net waar David DiGregorio video’s heeft gepost van o.a. de sessies met Aidan Chambers, Prof. Donatello Lombello en Prof. Dr. Ross Todd. Enjoy!

Nog één regio en dan is de vakantie in Nederland echt begonnen. Dat geldt niet voor iedereen: er zijn nog enige noeste werkers, waaronder ikzelf.
Ik vier mijn vakantie dit jaar in Abano – Italië en wel van 1 – 4 september a.s. Daar vindt de IASL-conferentie plaats: een internationaal evenement voor iedereen die zich interesseert voor onderwijs en bibliotheken, informatievaardigheden en web 2.0

Een aantal mensen is hard aan het werk om er een echt ‘Italiaanse’ week van te maken. Meer weten, kijk dan ook eens op de (openbare) IASL-Ning.

Registreren kan nog, dus tot ziens in Abano!

Vorige week werd bekend dat met ingang van september a.s. in Portugal nieuwe wetgeving van kracht wordt waarin is vastgelegd dat in alle scholen ‘teacher-librarians’ zullen worden aangesteld. Het gaat hierbij om 1 – 4 professionals per school! Er zijn zo’n 1500 scholen (uitgezonderd Madeira en Azoren want die hebben eigen wetgeving), dus dat zijn maar liefst 1500 -  6000 arbeidsplaatsen. Bovenop dit aantal worden nog eens 70 speciale functionarissen aangesteld voor het samenwerkingsproject waarover ik al eerder schreef tussen onderwijs en openbare bibliotheken. Deze maatregel is voorlopig voor 4 jaar, maar naar nu al verwacht, met uitzicht op verlenging.

Deze fantastische impuls voor het onderwijsbibliotheekwerk is tot stand gekomen door sinds 1996  keihard en doelgericht op basis van een heldere visie telkens nieuwe stappen te zetten. Veel mensen hebben aan dit resultaat een bijdrage geleverd, maar het feit dat er in o.a. Lissabon en Porto speciale Master-opleidingen bestaan voor ‘teacher-librarians’ heeft zeker een extra duwtje gegeven.

Dit feestelijke nieuws is uitgebreid gevierd tijdens een congres op 26 juni jl. met 1500 (!) deelnemers, toespraken van de huidige en voormalige minister van onderwijs, wetenschappers en buitenlandse sprekers.

Geweldig nieuws en het geeft de burger moed, want het kan dus wel. En .. nou wij nog!

Gisteravond is tijdens een spannende live tv-show van omroep L1 de winnaar van de MKB-L1mburg Innovatieprijs 2009 bekend gemaakt. Er waren vijf genomineerden, waaronder Meles Meles SMD. Op de nominatie alleen al was ik hartstikke trots: uit 45 inzendingen vanuit Belgisch en Nederlands Limburg zijn de 5 genomineerden gekozen. Voor mij en ‘ons’ vakgebied – het onderwijs bibliotheekwerk – toch een prachtige prestatie om voor de tweede keer in zes maanden genomineerd te worden voor een Innovatieprijs.

Statistisch gezien lijkt het onwaarschijnlijk om voor een tweede keer binnen 6 maanden te winnen en daarom hield ik daar dan ook eigenlijk geen rekening mee. De nominatie en de exposure die deze nominatie heeft opgeleverd was al prima. Toch begon het natuurlijk te kriebelen toen de winnaar uiteindelijk bekend werd gemaakt. Het bedrijf Anatech uit Sittard ging met de felbegeerde prijs naar huis: een terechte winnaar en daarom vanaf deze plek nogmaals  hartelijke felicitaties voor Archi en zijn team!

Ik was natuurlijk erg nieuwsgierig naar het jury-rapport. Hierbij een citaat daaruit: “Het uitgangspunt, het denken vanuit de leerling en proberen deze zo te triggeren dat de leergierigheid naar boven komt, sprak de jury zeer aan. De wijze waarop dit is vormgegeven in “FacTotem”, een mediatheek voor het onderwijs met tools die leerlingen helpen hun pad te vinden in internet-oerwoud, nog meer. De ondernemer realiseert zich ook zeer goed dat het voor een ZZP-er belangrijk is goede partners om je heen te verzamelen.”
Ik ben heel blij met dit jury-rapport: een waardering met jarenlange noeste arbeid en ook een pluim op de hoed voor de manier waarop we hebben samengewerkt. Ik noem m’n partners daarom nog maar weer even: Maarten Olden van MO,O en Marianne van Wanrooij van Connected Solutions. “Goed gedaan, jochies” en nu op naar de volgende stap: scholen net zo overtuigen van de meerwaarde van FacTotem 2.0 als de jury’s van de NOT en de MKB-L1mburg Innovatieprijs. Wil je meer weten, kijk dan alvast op de geheel vernieuwde website van FacTotem 2.0.

En ik? Ik ben apetrots: Meles Meles SMD staat in ieder geval op de kaart in Limburg en voordat ik nu echt langs m’n schoenen ga lopen, eerst weer ‘Let’s work!’

Onlangs is in de UK een actie gestart om bibliotheken in het onderwijs bij wet verplicht te stellen. Downingstreet 10 kent een optie om een petitie in te dienen en er wordt natuurlijk gerekend op een groot aantal handtekeningen. Helaas mogen alleen ‘British citizins’ tekenen, want anders had ik zeker mijn handtekening gezet.
Een vergelijkbare actie werd vorig jaar ondernomen in de deelstaat Brandenburg (Duitsland); ook daar kon een petitie getekend worden en deze stond wel open voor burgers buiten de deelstaat.

Een petitie lijkt mij een mooie gelegenheid om je onderwerp in de schijnwerpers te zetten en de manier waarop je dat in de UK (en ook in Brandenburg) kan doen spreekt mij wel aan. Je betrekt burgers meteen bij beleid. Misschien een suggestie voor onze regering?

Nu even terug naar het onderwerp. De wettelijke verplichting om elke school te voorzien van een bibliotheek / mediatheek is in Europa een hot issue. A.s. maandag (15 juni) wordt bekend of een dergelijke wet in Zweden zal worden ingevoerd. Op dit moment is in de volgende landen wetgeving m.b.t. onderwijsbibliotheken en/of onderwijsbibliotheken: Denemarken, Frankrijk (voortgezet onderwijs), Kroatië, Hongarije (voortgezet onderwijs), IJsland (basis en voortgezet onderwijs), Portugal, Servië, Slovenië. Een opvallend lijstje, want er ontbreken nogal wat West-Europese landen, waaronder Nederland en België.

Ben  benieuwd of de petitie in de UK resultaat gaat opleveren. Dat zou een impuls kunnen zijn om in Nederland actie te ondernemen, samen met schoolleiders en leraren in basis- en voortgezet onderwijs.

Er is veel te doen over copyright, want wat mag nu wel en wat niet? Zijn alle muziekdownloads illegaal en mag je zomaar plaatjes overnemen van het web? Het lijkt er soms op dat Web 2.0 technologie het alleen maar ingewikkelder heeft gemaakt.

Leerlingen (maar ook leraren) hebben vaak geen idee hoe het zit. De website Teaching Copyright probeert daar wat aan te doen. In 5 lessen komen zaken aan bod als:
- wat weten leerlingen al wel
- wat is de relatie tussen (digitale) innovatie en de ontwikkeling van copyrights
- wat mag je wel gebruiken, zeggen, schrijven … en allerlei praktijkvoorbeelden
aangevuld met een flink aantal bronnen.

Interesting stuff